వార్తల్లో ఎందుకు?
భారతదేశపు ఫ్లాగ్షిప్ ఓల్డ్-ఏజ్ ఇన్కమ్ స్కీమ్ (old-age income scheme) అయిన అటల్ పెన్షన్ యోజన (Atal Pension Yojana - APY) 21 ఏప్రిల్ 2026 నాటికి 9 కోట్ల ఎన్రోల్మెంట్లను (enrolments) అధిగమించింది. 2025–26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో 1.35 కోట్లకు పైగా కొత్త సబ్స్క్రైబర్లు చేరారు, ఇది 2015లో పథకం ప్రారంభించిన తర్వాత అత్యధిక వార్షిక చేరిక (annual addition).
నేపథ్యం
సార్వత్రిక సామాజిక భద్రత (universal social security) కోసం ఒక విస్తృత పుష్లో భాగంగా APY 9 మే 2015న ప్రవేశపెట్టబడింది. ఇది లాంఛనప్రాయమైన (formal) పదవీ విరమణ (retirement) ప్రయోజనాలు లేని అసంఘటిత రంగ (unorganised sector) కార్మికుల కోసం ప్రధానంగా రూపొందించబడిన స్వచ్ఛంద, ఆవర్తన విరాళాల-ఆధారిత (periodic contribution-based) పెన్షన్ సిస్టమ్. చందాదారుడికి (subscriber) 60 ఏళ్లు వచ్చిన తర్వాత ఈ పథకం ₹1,000 నుండి ₹5,000 వరకు స్థిర నెలవారీ పెన్షన్కు హామీ ఇస్తుంది. చేరడానికి, వ్యక్తులు తప్పనిసరిగా సేవింగ్స్ బ్యాంక్ ఖాతాను కలిగి ఉండాలి మరియు వయస్సు 18 నుండి 40 సంవత్సరాల మధ్య ఉండాలి.
పథకం ఎలా పనిచేస్తుంది
- సహకారం మరియు పెన్షన్ (Contribution and pension): సబ్స్క్రైబర్లు నమోదు చేసుకున్నప్పుడు వారు కోరుకున్న పెన్షన్ మొత్తాన్ని (desired pension amount) ఎంచుకుంటారు. ఎంచుకున్న పెన్షన్ మరియు ప్రవేశం వద్ద ఉన్న వయస్సు ఆధారంగా, చందాదారుల బ్యాంక్ ఖాతా నుండి ప్రతి నెలా, త్రైమాసికం (quarter) లేదా అర్ధ సంవత్సరానికి (half-year) 60 సంవత్సరాల వయస్సు వరకు స్థిరమైన సహకారం స్వయంచాలకంగా డెబిట్ (auto-debited) చేయబడుతుంది.
- ప్రభుత్వ హామీ: పెట్టుబడిపై రాబడి (returns on investment) వాగ్దానం చేసిన పెన్షన్ అందించడానికి సరిపోకపోతే, కేంద్ర ప్రభుత్వం లోటును నిధులు సమకూరుస్తుంది (fund the shortfall). దీనికి విరుద్ధంగా, పెట్టుబడి రాబడి ఎక్కువగా ఉంటే, చందాదారులు పెద్ద పెన్షన్ పొందుతారు.
- జీవిత భాగస్వామి మరియు నామినీకి ప్రయోజనాలు: చందాదారుడు మరణించిన తర్వాత, జీవిత భాగస్వామి అదే పెన్షన్ పొందేందుకు అర్హులు. ఇద్దరూ మరణించిన తర్వాత, పేరుకుపోయిన కార్పస్ (accumulated corpus) నామినేట్ చేయబడిన వారసుడికి (nominated heir) తిరిగి ఇవ్వబడుతుంది.
- అర్హతలో మార్పులు: అక్టోబర్ 1, 2022 నుండి, ఆదాయపు పన్ను చెల్లించే (income-tax payer) ఏ వ్యక్తి అయినా APYలో చేరడానికి అర్హులు కారు. తర్వాత ఆదాయపు పన్ను చెల్లింపుదారులుగా మారే ప్రస్తుత సబ్స్క్రైబర్లు వారి ఖాతాలను మూసివేయవచ్చు మరియు వారి సేకరించబడిన విరాళాలను (accumulated contributions) తిరిగి పొందవచ్చు.
- తక్కువ ఛార్జీలు: ఖాతా తెరవడం మరియు వార్షిక నిర్వహణ ఛార్జీలు (annual maintenance charges) చాలా తక్కువ - ఒక్కొక్కటి సుమారు ₹15 - మరియు ఎటువంటి లావాదేవీల రుసుములు (transaction fees) లేవు. ₹1,000 పెన్షన్ లక్ష్యంగా ఉన్న 18 ఏళ్ల వ్యక్తికి నెలకు ₹42 తక్కువ మొత్తంతో విరాళాలు ప్రారంభమవుతాయి.
ప్రాముఖ్యత
- ఆర్థిక భద్రత (Financial security): APY మిలియన్ల కొద్దీ తక్కువ ఆదాయం ఉన్న కార్మికులకు నమ్మకమైన పెన్షన్ను అందిస్తుంది, వృద్ధాప్య పేదరికాన్ని తగ్గిస్తుంది.
- పెద్ద అవుట్రీచ్: 9 కోట్ల సబ్స్క్రైబర్లను దాటడం అనేది పథకంపై విస్తృత అంగీకారం మరియు నమ్మకాన్ని ప్రదర్శిస్తుంది, ఇది నేషనల్ పెన్షన్ సిస్టమ్ (National Pension System) వంటి ఇతర సామాజిక భద్రతా కార్యక్రమాలకు అనుబంధంగా ఉంటుంది.
- పొదుపులను ప్రోత్సహించడం: స్వయంచాలక విరాళాలు (Automatic contributions) కార్మికుల మధ్య దీర్ఘకాలిక పొదుపు అలవాటును (long-term saving) పెంపొందిస్తాయి, వారు లేకపోతే అనధికారిక (informal) ఏర్పాట్లపై ఆధారపడవచ్చు.
మూలాలు: PIB