എന്തുകൊണ്ട് വാർത്തകളിൽ?
ഇന്ത്യൻ വാണിജ്യ കപ്പലുകൾക്കും സർക്കാർ യാനങ്ങൾക്കുമുള്ള സമുദ്ര പതാകാ നിബന്ധനകൾ തുറമുഖ, കപ്പൽഗതാഗത, ജലപാത മന്ത്രാലയം പരിഷ്കരിച്ചു. ഒരു കപ്പലിന്റെ ദേശീയത (nationality) തിരിച്ചറിയാൻ സഹായിക്കുന്ന സമുദ്ര പതാകയാണ് എൻസൈൻ (ensign).
ഈ വിജ്ഞാപനം 9 നവംബർ 2026 തീയതിയിലുള്ളതാണ്. 9 ഫെബ്രുവരി 1961-ലെ ഉത്തരവിന് പകരമായാണ് ഇത് വരുന്നത്. വകുപ്പ് 37(1), വാണിജ്യ കപ്പൽഗതാഗത നിയമം (Merchant Shipping Act), 2025 പ്രകാരമാണ് മന്ത്രാലയം ഇത് പുറപ്പെടുവിച്ചത്.
ഏതൊക്കെ യാനങ്ങളാണ് ഓരോ പതാകയും ഉപയോഗിക്കുന്നത്?
- രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത ഇന്ത്യൻ യാനങ്ങൾ: വാണിജ്യ കപ്പൽഗതാഗത നിയമം, 2025 പ്രകാരം രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കപ്പലുകൾ പൊതുവെ ചുവന്ന പതാകയാണ് (Red Ensign) ഉപയോഗിക്കുന്നത്.
- സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള യാനങ്ങൾ: ഇവ അംഗീകൃത വകുപ്പുതല അല്ലെങ്കിൽ സ്ഥാപന ബാഡ്ജോടുകൂടിയ (badge) നീല പതാകയാണ് (Blue Ensign) ഉപയോഗിക്കുന്നത്. രജിസ്റ്റർ ചെയ്തതും രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാത്തതുമായ യാനങ്ങൾ ഈ വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഇന്ത്യൻ നാവികസേനയുടെയും ഇന്ത്യൻ കോസ്റ്റ് ഗാർഡിന്റെയും യാനങ്ങളെ ഇതിൽനിന്ന് ഒഴിവാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
- പ്രതിരോധ മന്ത്രാലയത്തിനായി സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്ന വാണിജ്യ യാനങ്ങൾ: ഈ മന്ത്രാലയത്തിൽനിന്ന് സാമ്പത്തിക സഹായം കൈപ്പറ്റുകയും മന്ത്രാലയത്തിനുവേണ്ടി മാത്രം (exclusively) പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന യാനങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക നീല പതാകാ വിഭാഗം ബാധകമാണ്. ഇവയുടെ ബാഡ്ജിന് നാവികസേനാ മേധാവിയുടെ (Chief of the Naval Staff) വാറന്റ് (warrant) വഴിയുള്ള അനുമതി ആവശ്യമാണ്.
രൂപകൽപ്പനകളും ബാഡ്ജ് അംഗീകാരങ്ങളും
ചുവന്ന പതാകയ്ക്ക് ചുവന്ന പശ്ചാത്തലമാണുള്ളത് (field). നീല പതാകയ്ക്ക് റോയൽ ബ്ലൂ (കടുംനീല) പശ്ചാത്തലമാണുള്ളത്. രണ്ടിന്റെയും മുകളിലത്തെ കാന്റണിൽ (upper canton — കൊടിമരത്തോട് ചേർന്നുള്ള മുകളിലത്തെ മൂലയിൽ) ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയ പതാക ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. ഓരോ പതാകയുടെയും നീളം അതിന്റെ വീതിയുടെ ഒന്നര മടങ്ങാണ്.
നീല പതാകയിലെ ബാഡ്ജ് ഇളം സ്വർണ്ണനിറത്തിലുള്ളതാണ്. കൊടിമരത്തിൽനിന്ന് ഏറ്റവും അകലെയുള്ള പകുതി ഭാഗമായ ഫ്ലൈ ഹാഫിന്റെ (fly half) മധ്യത്തിലാണ് ഇത് സ്ഥാപിക്കുന്നത്.
സർക്കാർ വകുപ്പുകൾ മാരിടൈം അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ ഡയറക്ടർ ജനറൽ (Director-General of Maritime Administration) മുഖേനയാണ് കേന്ദ്ര സർക്കാരിൽനിന്ന് ബാഡ്ജ് അംഗീകാരം തേടുന്നത്. നിലവിൽ അംഗീകാരമുള്ള ബാഡ്ജുകൾ തുടർന്നും ഉപയോഗിക്കാം. പ്രതിരോധ മന്ത്രാലയ സേവന വിഭാഗത്തിനായുള്ള അപേക്ഷകൾ നേരിട്ട് നാവികസേനാ മേധാവിക്കാണ് സമർപ്പിക്കേണ്ടത്.
UNCLOS പ്രകാരം ഒരു കപ്പലിന്റെ ദേശീയത
ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ സമുദ്രനിയമ ഉടമ്പടി (United Nations Convention on the Law of the Sea — UNCLOS) ഒരു കപ്പലിന്റെ ദേശീയതയെ ഒരു രാഷ്ട്രത്തിന്റെ പതാക ഉയർത്താനുള്ള അവകാശവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. അനുച്ഛേദം 91 പ്രകാരം, ദേശീയത നൽകുന്നതിനും കപ്പലുകൾ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്നതിനുമുള്ള വ്യവസ്ഥകൾ ഓരോ രാഷ്ട്രവും നിശ്ചയിക്കുന്നു. രാഷ്ട്രവും കപ്പലും തമ്മിൽ യഥാർത്ഥ ബന്ധം (genuine link) ഉണ്ടായിരിക്കണം.
രാജ്യങ്ങളുടെ പ്രത്യേക സാമ്പത്തിക മേഖലകൾ (exclusive economic zones), പ്രാദേശിക സമുദ്രങ്ങൾ (territorial seas), ആഭ്യന്തര ജലപ്രദേശങ്ങൾ (internal waters), ദ്വീപസമൂഹ ജലപ്രദേശങ്ങൾ (archipelagic waters) എന്നിവയ്ക്ക് പുറത്തുള്ള സമുദ്രഭാഗങ്ങളാണ് പുറംകടൽ (high seas). അനുച്ഛേദം 92 പുറംകടലിലെ കപ്പലുകളെ അവയുടെ പതാകാ-രാഷ്ട്രത്തിന്റെ തനത് അധികാരപരിധിയിൽ (exclusive jurisdiction) ഉൾപ്പെടുത്തുന്നു. ഈ നിയമം UNCLOS-ലെയോ മറ്റ് അന്താരാഷ്ട്ര ഉടമ്പടികളിലെയോ ഇളവുകൾക്ക് വിധേയമാണ്.
പുറംകടലിൽ സ്വന്തം പതാക ഉയർത്തിയ കപ്പലുകൾ ഓടിക്കാനുള്ള എല്ലാ രാഷ്ട്രങ്ങളുടെയും അവകാശത്തെ അനുച്ഛേദം 90 അംഗീകരിക്കുന്നു. കരയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട രാഷ്ട്രങ്ങളും (landlocked States) ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
ഉപസംഹാരം
ഈ ഇന്ത്യൻ വിജ്ഞാപനം ഓരോ യാന വിഭാഗത്തിനുമുള്ള പതാകയുടെയും ബാഡ്ജിന്റെയും നിബന്ധനകൾ നിശ്ചയിക്കുന്നു.