വാർത്തകളിൽ ഇടംനേടിയത് എന്തുകൊണ്ട്?
Chenab നദിയിലെ 540 മെഗാവാട്ട് Kwar hydroelectric project ജമ്മു കശ്മീരിൽ നിർമ്മാണത്തിലിരിക്കുന്ന നിരവധി ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികളിൽ ഒന്നാണ്. Indus Water Treaty പ്രകാരം പടിഞ്ഞാറൻ നദികൾ ഉപയോഗിക്കാൻ ഇന്ത്യ ശ്രമിക്കുന്നതിനാൽ, ഇതിന്റെ അംഗീകാരവും ടെൻഡറിംഗും വാർത്തകളിൽ ഇടംനേടിയിരുന്നു.
പശ്ചാത്തലം
കിഷ്ത്വാര് (Kishtwar) പട്ടണത്തിൽ നിന്ന് 28 km അകലെ കിഷ്ത്വാര് ജില്ലയിലെ പട്യാർന (Padyarna) ഗ്രാമത്തിന് സമീപമാണ് Kwar പദ്ധതി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. National Hydroelectric Power Corporation (NHPC), Jammu & Kashmir State Power Development Corporation എന്നിവ സംയുക്തമായി നടപ്പിലാക്കുന്ന Chenab Valley Power Projects-ന്റെ ഭാഗമാണിത്. 1960-ലെ Indus Water Treaty പ്രകാരം, പാകിസ്ഥാനിലേക്ക് കുറഞ്ഞ ജലപ്രവാഹം ഉറപ്പാക്കുന്ന ഡിസൈൻ നിയന്ത്രണങ്ങൾക്ക് വിധേയമായി, ജലവൈദ്യുത ഉൽപാദനം (hydropower) പോലെയുള്ള ഉപഭോഗമില്ലാത്ത (non-consumptive) ആവശ്യങ്ങൾക്ക് Chenab-ലെ വെള്ളം ഉപയോഗിക്കാൻ ഇന്ത്യയ്ക്ക് അവകാശമുണ്ട്.
പദ്ധതിയുടെ സവിശേഷതകൾ
- ഡിസൈൻ: 109 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള കോൺക്രീറ്റ് ഗ്രാവിറ്റി അണക്കെട്ടുള്ള (gravity dam) ഒരു run-of-river പദ്ധതിയാണ് Kwar. 5.65 m വ്യാസമുള്ള നാല് പെൻസ്റ്റോക്കുകളിലൂടെ വെള്ളം തിരിച്ചുവിട്ട്, ഓരോന്നിനും 135 MW ശേഷിയുള്ള നാല് ഫ്രാൻസിസ് ടർബൈനുകൾ (Francis turbines) ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഭൂഗർഭ പവർഹൗസിലേക്ക് എത്തിക്കും.
- ഉൽപ്പാദനം: 90 % വിശ്വസനീയമായ വർഷത്തിൽ പ്ലാന്റിന്റെ ഡിസൈൻ എനർജി 1,975 ദശലക്ഷം യൂണിറ്റായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന വൈദ്യുതി വടക്കൻ ഗ്രിഡിലേക്ക് നൽകും, ഇത് ജമ്മു കാശ്മീരിലെയും അയൽ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെയും വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ആവശ്യകത നിറവേറ്റാൻ സഹായിക്കും.
- സംയുക്ത സംരംഭം (Joint venture): NHPC (51 %), JKSPDC (49 %) എന്നിവയുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള Chenab Valley Power Projects Private Limited (CVPPL) ആണ് ഈ പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കുന്നത്. ഇതിന്റെ നിർമ്മാണം വഴി ഏകദേശം 2,500 തൊഴിലവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു.
- ചെലവും സമയപരിധിയും: Cabinet Committee on Economic Affairs അംഗീകരിച്ചപ്പോൾ, പദ്ധതിച്ചെലവ് ഏകദേശം ₹4,526 കോടി രൂപയായി (2020-ലെ വിലകൾ പ്രകാരം) കണക്കാക്കിയിരുന്നു. ഇലക്ട്രോ-മെക്കാനിക്കൽ ജോലികൾക്കുള്ള ടെൻഡറുകൾ 2024-ൽ ക്ഷണിച്ചു, 2020-കളുടെ അവസാനത്തോടെ നിർമ്മാണം പൂർത്തിയാക്കാനാണ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.
- പാരിസ്ഥിതിക പരിഗണനകൾ: പദ്ധതിയുടെ റിസർവോയറിന് ഏകദേശം 27 ദശലക്ഷം ക്യുബിക് മീറ്റർ മൊത്തം സംഭരണശേഷിയും (gross storage) 10,325 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ നീർത്തട പ്രദേശവുമുണ്ടാകും. വലിയ സംഭരണ അണക്കെട്ടുകളുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങുന്ന ഭൂമിയും കുടിയൊഴിപ്പിക്കലും കുറയ്ക്കാൻ കഴിയുന്ന തരത്തിലുള്ള ഒരു run-of-river പദ്ധതിയായാണ് ഇത് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.
പ്രാധാന്യം
Indus Water Treaty പ്രകാരം ഇന്ത്യയ്ക്കുള്ള അർഹത പ്രയോജനപ്പെടുത്താൻ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള – Pakal Dul (1,000 MW), Kiru (624 MW) പദ്ധതികൾ ഉൾപ്പെടുന്ന – Chenab നദിയിലെ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികളുടെ ഒരു പരമ്പരയുടെ ഭാഗമാണ് Kwar. ഈ പദ്ധതികൾ ജമ്മു കാശ്മീരിലെ ഊർജ്ജ സുരക്ഷ വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും പ്രദേശത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക വികസനത്തിന് സംഭാവന നൽകുകയും ചെയ്യും. വൈദ്യുതോത്പാദനവും പാരിസ്ഥിതിക, സാമൂഹിക ആഘാതങ്ങളും സന്തുലിതമാക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയും ഇവ എടുത്തുകാണിക്കുന്നു.
ഉപസംഹാരം
വലിയ റിസർവോയറുകളില്ലാതെ തന്നെ run-of-river ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾക്ക് (hydropower) എങ്ങനെ ശേഷി വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് Kwar hydroelectric project കാണിക്കുന്നു. കൃത്യമായ പ്രോജക്ട് മാനേജ്മെന്റ്, സമയബന്ധിതമായ പൂർത്തീകരണം, തുല്യമായ നേട്ടം പങ്കിടൽ എന്നിവ ഇതിന്റെ വിജയം നിർണ്ണയിക്കും.