ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ ಏಕೆ?
ಮೂಸಿ ರಿವರ್ಫ್ರಂಟ್ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ (Musi Riverfront Development Corporation) ಹೈದರಾಬಾದ್ನಲ್ಲಿರುವ ಮೂಸಿ ನದಿಯನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಲು (rejuvenate) ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಕಳೆದ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಲುಷಿತಗೊಂಡಿರುವ ನದಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಶುಚಿಗೊಳಿಸುವಿಕೆ, ಪರಿಸರ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆ (ecological restoration) ಮತ್ತು ಮನರಂಜನಾ ಸ್ಥಳಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ನಿಗಮವು ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ.
ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಮೂಸಿ ನದಿಯು ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯ (Krishna River) ಉಪನದಿಯಾಗಿದೆ (tributary). ಇದು ವಿಕಾರಾಬಾದ್ ಬಳಿಯ ಅನಂತಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ (Anantagiri Hills) ಹುಟ್ಟಿ, ಸುಮಾರು 250 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹರಿದು, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ನಲ್ಗೊಂಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಾಡಪಲ್ಲಿ (Vadapally) ಬಳಿ ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಹೈದರಾಬಾದ್ನೊಳಗೆ, ನದಿಗೆ ಎರಡು ಜಲಾಶಯಗಳಿಂದ- ಉಸ್ಮಾನ್ಸಾಗರ್ (Osmansagar) ಮತ್ತು ಹಿಮಾಯತ್ಸಾಗರ್ (Himayatsagar)- ನೀರು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾವಿರಾರು ಜನರನ್ನು ಬಲಿತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಮತ್ತು ನಗರದ ಬಹುಪಾಲು ಭಾಗವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿದ 1908 ರ ಭೀಕರ ಮೂಸಿ ಪ್ರವಾಹದ ನಂತರ ಇವುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.
ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು
- ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರವಾಹ (Historic flood): 28-29 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1908 ರಂದು ಮೇಘಸ್ಫೋಟವು (cloudburst) ಮೂಸಿ ನದಿಯ ಉಕ್ಕಿ ಹರಿಯುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ಹೈದರಾಬಾದ್ ಮುಳುಗಿತು ಮತ್ತು 15,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು. ಸೇತುವೆಗಳು, ಮನೆಗಳು ಕೊಚ್ಚಿಹೋದವು. ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ, ನಿಜಾಮ್ (Nizam) ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರವಾಹ-ನಿಯಂತ್ರಣ ಜಲಾಶಯಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲು ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಎಂ. ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ (M. Visvesvaraya) ಅವರನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿತು, ಇದು ಉಸ್ಮಾನ್ಸಾಗರ್ (1920 ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು) ಮತ್ತು ಹಿಮಾಯತ್ಸಾಗರ್ (1927) ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.
- ನಗರದ ವಿಭಜನೆ (Urban divides): ಮೂಸಿ ನದಿಯು ಹೈದರಾಬಾದ್ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಳೆಯ ನಗರವನ್ನು ಹೊಸ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತದೆ. ನಗರ ಬೆಳೆದಂತೆ, ಸಂಸ್ಕರಿಸದ ಕೊಳಚೆನೀರು (untreated sewage) ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳು ನದಿಗೆ ಹರಿಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ, ಅದನ್ನು ತೆರೆದ ಚರಂಡಿಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದವು.
- ಪುನರುಜ್ಜೀವನದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು (Rejuvenation efforts): 2017 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಮೂಸಿ ರಿವರ್ಫ್ರಂಟ್ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್, ತ್ಯಾಜ್ಯನೀರನ್ನು (wastewater) ತಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಿಸಲು, ಹಸಿರು ವಲಯಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು, ವಾಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಹಾಗೂ ನದಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಯೋಜಿಸಿದೆ. ಕಲುಷಿತ ಕಾಲುವೆಯನ್ನು ರೋಮಾಂಚಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳವಾಗಿ (vibrant public space) ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದು ಮತ್ತು ನಗರದ ಪರಿಸರವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು ಇದರ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.
ಮಹತ್ವ
- ಪರಿಸರದ ಆರೋಗ್ಯ: ಮೂಸಿಯನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸುವುದು ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ, ಆರೋಗ್ಯದ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು (health risks) ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಜಲ ಮರುಪೂರಣವನ್ನು (groundwater recharge) ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ನಗರ ಹಸಿರು ಸ್ಥಳವನ್ನು (urban green space) ಸಹ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
- ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ: ನದಿಯನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ಹೈದರಾಬಾದ್ನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಗರವನ್ನು ಪೋಷಿಸಿದ ಜಲಮಾರ್ಗದೊಂದಿಗೆ (waterway) ಜನರನ್ನು ಮರುಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.
ಮೂಲ: Deccan Chronicle