వార్తల్లో ఎందుకు?
శ్రీనగర్లోని Council of Scientific and Industrial Research (CSIR)కి చెందిన Indian Institute of Integrative Medicine (CSIR-IIIM) పరిశోధకులు, యూరోపియన్ లేదా వెస్టర్న్ హనీ బీ (Apis mellifera) కాలనీలు కాశ్మీర్లోని అత్యంత శీతలమైన ఉప-సున్నా (sub-zero) ఉష్ణోగ్రతల్లో కూడా జీవించేందుకు వీలుగా "వార్మ్ వోంబ్" (warm womb) అనే పద్ధతిని అభివృద్ధి చేశారు. తగిన ఉష్ణోగ్రతను అందించే పెట్టెలను ఏర్పాటు చేయడం మరియు తేనెటీగల ఆహారం, తేమను జాగ్రత్తగా నియంత్రించడం ద్వారా, తేనెటీగల పెంపకందారులు తమ కాలనీలను వందల కిలోమీటర్ల దూరం వెచ్చని ప్రాంతాలకు తరలించాల్సిన అవసరం లేకుండా స్థానికంగానే శీతాకాలాన్ని గడిపేలా చేయవచ్చు.
నేపథ్యం
వెస్టర్న్ హనీ బీ అనేది మానవులు అత్యధికంగా పెంచే కీటకాలలో ఒకటి. యూరప్, పశ్చిమ ఆసియా మరియు ఆఫ్రికాలకు చెందిన ఈ జాతిని, తేనె ఉత్పత్తి మరియు పరాగ సంపర్కం (pollination) కోసం మానవులు దాదాపు అన్ని ఖండాలకు పరిచయం చేశారు. ఒక కాలనీలో ఒక రాణి ఈగ, వేలాది వంధ్య (sterile) ఆడ కార్మిక ఈగలు, మరియు కాలానుగుణంగా ఉండే మగ డ్రోన్లు ఉంటాయి. ఈ తేనెటీగలు ఫెరోమోన్ల (pheromones) ద్వారా మరియు ఆహారం ఎక్కడ ఉందో తమ తోటి ఈగలకు తెలియజేయడానికి ప్రసిద్ధ "వాగల్ డాన్స్" (waggle dance) ద్వారా కమ్యూనికేట్ చేసుకుంటాయి. Apis mellifera చాలా సాధువైనది కావడం, వివిధ వాతావరణాలకు సులభంగా అలవాటు పడటం మరియు పెద్ద మొత్తంలో తేనెను ఉత్పత్తి చేయడం వల్ల వాణిజ్య తేనెటీగల పెంపకందారులు దీనికే ప్రాధాన్యత ఇస్తారు.
ఈ జాతికి సంబంధించిన ముఖ్య వాస్తవాలు
- భౌతిక లక్షణాలు: కార్మిక ఈగలు సుమారు ఒక సెంటీమీటర్ పొడవు ఉండి, నలుపు బ్యాండ్లు మరియు నారింజ-పసుపు ఉదర వలయాలతో ఎరుపు గోధుమ రంగు నుండి పసుపు రంగులో ఉంటాయి. రాణి ఈగలు (2–2.5 cm) పెద్దవిగా ఉంటాయి, అయితే డ్రోన్లు కార్మిక ఈగల కంటే కొద్దిగా పెద్దవిగా ఉండి పెద్ద కళ్లను కలిగి ఉంటాయి. రక్షణ కోసం ఉపయోగించే ముల్లు ఆడ ఈగలకు మాత్రమే ఉంటుంది.
- సంక్లిష్టమైన సామాజిక నిర్మాణం: పరిణతి చెందిన కాలనీలో గుడ్లు పెట్టే రాణి ఈగ, శుభ్రపరచడం, పిల్లల సంరక్షణ, తేనెపట్టు నిర్మాణం, ఆహార సేకరణ మరియు వాతావరణ నియంత్రణ వంటి పనులు చేసే వంధ్య ఆడ కార్మిక ఈగలు, మరియు రాణి ఈగతో జతకట్టడం మాత్రమే చేసే డ్రోన్లు ఉంటాయి. కార్మిక ఈగలు తమ వెనుక కాళ్ళపై ఉన్న ప్రత్యేక బుట్టలను ఉపయోగించి పుప్పొడిని సేకరిస్తాయి మరియు మైనపు అరల (wax combs) లోపల మకరందాన్ని (nectar) తేనెగా మారుస్తాయి.
- జీవిత చక్రం మరియు కమ్యూనికేషన్: గుడ్లు లార్వాగా పొదగబడతాయి, వీటికి "బీ బ్రెడ్" (పుప్పొడి మరియు తేనె మిశ్రమం) లేదా రాయల్ జెల్లీ ఆహారంగా ఇవ్వబడుతుంది; ప్యూపాలు మూసి ఉన్న అరలలోపల వయోజన ఈగలుగా మారుతాయి. ఆహారం సేకరించి తిరిగి వచ్చే ఈగలు మకరందం మూలాల దిశ మరియు దూరాన్ని తమ తోటి ఈగలకు చెప్పడానికి "వాగల్ డాన్స్" చేస్తాయి.
- పరాగ సంపర్క సేవలు: ప్రపంచంలోని అత్యంత ముఖ్యమైన వ్యవసాయ పరాగ సంపర్కాలలో తేనెటీగలు ఒకటి. ఇవి 75 శాతానికి పైగా పుష్పించే మొక్కలు మరియు అనేక పంటలను ఫలదీకరిస్తాయి, తద్వారా పండ్లు మరియు విత్తనాల ఉత్పత్తిని నిర్ధారిస్తాయి. U.S. వ్యవసాయ గణాంకాల ప్రకారం, తేనెటీగల పరాగ సంపర్క సేవలు ఏటా ఆర్థిక వ్యవస్థలకు వందల మిలియన్ల డాలర్ల సహకారం అందిస్తున్నాయి.
- ఉత్పత్తులు: కాలనీలు తేనె, బీస్వాక్స్ (beeswax), రాయల్ జెల్లీ మరియు ప్రొపోలిస్ను (propolis) ఉత్పత్తి చేస్తాయి. తేనె మరియు మైనపును మానవులు సహస్రాబ్దాలుగా ఉపయోగిస్తున్నారు, అయితే ప్రొపోలిస్ మరియు రాయల్ జెల్లీ వాటి ఔషధ గుణాల వల్ల విలువైనవి.
“వార్మ్ వోంబ్” టెక్నిక్ యొక్క ప్రాముఖ్యత
- వలసల తగ్గింపు: హిమాలయ ప్రాంతంలోని తేనెటీగల పెంపకందారులు సంప్రదాయబద్ధంగా ప్రతి శీతాకాలంలో తమ తేనెపట్టులను వెచ్చని మైదాన ప్రాంతాలకు తరలిస్తారు. కాలనీలను స్థానికంగానే శీతాకాలంలో ఉంచడం వల్ల రవాణా ఖర్చులు ఆదా అవుతాయి మరియు తేనెటీగలపై ఒత్తిడి తగ్గుతుంది.
- మెరుగైన మనుగడ: ఇన్సులేటెడ్ హైవ్ బాక్స్లు మరియు నియంత్రిత గాలి సరఫరా (ventilation) కాలనీలు గడ్డకట్టకుండా నిరోధిస్తాయి, అదే సమయంలో తేనెటీగలు సామూహికంగా వణకడం ద్వారా ఉష్ణోగ్రతను నియంత్రించుకోవడానికి వీలు కల్పిస్తాయి.
- తేనె ఉత్పత్తికి ఊతం: సుదూర వలసలను నివారించడం ద్వారా, కాలనీలు తమ బలాన్ని కాపాడుకుంటాయి మరియు వసంతకాలంలో ముందుగానే ఆహార సేకరణను ప్రారంభిస్తాయి, ఇది తేనె దిగుబడిని పెంచే అవకాశం ఉంది.
- శాస్త్రీయ తేనెటీగల పెంపకానికి నిదర్శనం: శీతల ప్రాంతాలలో విజయవంతమైన తేనెటీగల పెంపకానికి అదనపు ఆహారం అందించడం, తేమ నియంత్రణ మరియు వ్యాధుల పర్యవేక్షణ వంటి శాస్త్రీయ జోక్యాల ప్రాముఖ్యతను ఈ పద్ధతి నొక్కి చెబుతుంది.
ముగింపు
Apis mellifera ఆధునిక వ్యవసాయానికి పునాదిరాయి మరియు పర్యావరణ పరస్పర అనుసంధానానికి (ecological interconnectedness) ప్రతీక. కాలనీలు కఠినమైన శీతాకాలాన్ని తట్టుకోవడంలో సహాయపడటం ద్వారా, సరళమైన ఆవిష్కరణలు గ్రామీణ జీవనోపాధికి ఎలా మద్దతు ఇస్తాయో, తేనెటీగల మరణాలను ఎలా తగ్గిస్తాయో మరియు ఆహార భద్రతకు ఆధారమైన పరాగ సంపర్క సేవలను ఎలా నిర్ధారిస్తాయో పరిశోధకులు చూపుతున్నారు.
మూలాలు: The Hindu