വാർത്തകളിൽ ഇടംനേടിയത് എന്തുകൊണ്ട്?
രാജസ്ഥാനിലെ താർ മരുഭൂമിയിൽ (Thar Desert) നിന്നുള്ള നാടോടി സംഗീതജ്ഞനായ (folk musician) താഗാ റാം ഭീലിന് (Taga Ram Bheel) ഈ അപൂർവ വുഡ്‌വിൻഡ് ഉപകരണം (woodwind instrument) സംരക്ഷിച്ചതിനും പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചതിനും പത്മശ്രീ (Padma Shri) ലഭിച്ചതോടെയാണ് അൽഗോസ (Algoza) (അൽഘോസ എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്നു) അടുത്തിടെ ശ്രദ്ധ നേടിയത്. ഈ പാരമ്പര്യം നിലനിർത്താനുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ പതിറ്റാണ്ടുകൾ നീണ്ട ശ്രമങ്ങളെ ഈ പുരസ്കാരം ആദരിക്കുന്നു.
പശ്ചാത്തലം
അൽഗോസ (Algoza) എന്നത് ഒരുമിച്ച് ബന്ധിപ്പിച്ച് ഒരേസമയം വായിക്കുന്ന രണ്ട് മരപ്പുള്ളാങ്കുഴലുകളാണ് (wooden flutes). ഒരു പുല്ലാങ്കുഴൽ മെലഡി (melody) ഉണ്ടാക്കുമ്പോൾ മറ്റൊന്ന് തുടർച്ചയായ ഡ്രോൺ (drone) നൽകുന്നു. രണ്ട് പുല്ലാങ്കുഴലുകളും ഒന്നുകിൽ ഒരുമിച്ച് ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു അല്ലെങ്കിൽ കൈകളിൽ അയവായി പിടിക്കുന്നു. ശബ്ദം നിലനിർത്താൻ, കളിക്കാരൻ ഒരേസമയം രണ്ട് പുല്ലാങ്കുഴലുകളിലേക്കും ഊതുന്നു, കുതിച്ചുയരുന്ന താളം (bouncing rhythm) സൃഷ്ടിക്കാൻ ഓരോ താളത്തിലും (beat) അതിവേഗം ശ്വാസം എടുക്കുന്നു. എത്‌നോമ്യൂസിക്കോളജിസ്റ്റുകളുടെ (ethnomusicologists) അഭിപ്രായത്തിൽ, ബിസി (BC) 7500-ൽ മെസൊപ്പൊട്ടേമിയയിൽ (Mesopotamia) സമാനമായ ഇരട്ട പുല്ലാങ്കുഴലുകൾ (double flutes) ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. ഈ ഉപകരണം പിന്നീട് ഇറാനിലേക്കും ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലേക്കും വ്യാപിച്ചു, അവിടെ സിന്ധി, രാജസ്ഥാനി, പഞ്ചാബി, സരായികി, ബലൂച് നാടോടി സംഗീതജ്ഞർക്കിടയിൽ ഇത് ജനപ്രിയമായി.
ഘടനയും വായിക്കുന്ന ശൈലിയും
- രണ്ട് പുല്ലാങ്കുഴലുകൾ (Two flutes): പരമ്പരാഗത സജ്ജീകരണത്തിൽ മുളകൊണ്ടോ ഹാർഡ് വുഡ് (hardwood) കൊണ്ടോ ഉള്ള കൊക്കിന്റെ ആകൃതിയിലുള്ള (beak-shaped) രണ്ട് പുല്ലാങ്കുഴലുകൾ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. കാലക്രമേണ, ടോണൽ കോൺട്രാസ്റ്റ് (tonal contrast) സൃഷ്ടിക്കാൻ ഒരു പുല്ലാങ്കുഴൽ മറ്റൊന്നിനേക്കാൾ ചെറുതാക്കുന്നു. വലിയ പൈപ്പ് (pipe) "ആൺ" (male) എന്നും ചെറുത് "പെൺ" (female) പുല്ലാങ്കുഴലായും കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
- തുടർച്ചയായ വായുപ്രവാഹം (Continuous airflow): കളിക്കാർ രണ്ട് പുല്ലാങ്കുഴലുകളിലേക്കും തുടർച്ചയായ വായുപ്രവാഹം (continuous stream of air) നിലനിർത്തണം. ശൈലികൾക്കിടയിലുള്ള (phrases) വേഗത്തിലുള്ള ശ്വാസോച്ഛ്വാസം തടസ്സമില്ലാത്ത സംഗീതം (uninterrupted music) അനുവദിക്കുന്നു.
- ഡ്രോണും മെലഡിയും (Drone and melody): രാജസ്ഥാനിൽ നിന്നും പഞ്ചാബിൽ നിന്നുമുള്ള നാടോടി ഗാനങ്ങളെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന തരത്തിൽ സംഗീതത്തിന് ഹിപ്നോട്ടിക് നിലവാരം (hypnotic quality) നൽകുന്നതിനായി, ഒരു പൈപ്പ് സാധാരണയായി സ്ഥിരമായ ഡ്രോൺ നോട്ട് (drone note) പിടിക്കുമ്പോൾ മറ്റൊന്ന് മെലഡി ശൈലികൾ (melodic phrases) വായിക്കുന്നു.
- തേനീച്ചമെഴുകുമായുള്ള ട്യൂണിംഗ് (Tuning with beeswax): പിച്ച് (pitch) ക്രമീകരിക്കുന്നതിന് തേനീച്ചമെഴുകിന്റെ ചെറിയ പ്ലഗുകൾ (plugs of beeswax) വിരൽ ദ്വാരങ്ങളിൽ (finger holes) പ്രയോഗിക്കാവുന്നതാണ്. വ്യത്യസ്ത സ്കെയിലുകളിലേക്ക് (different scales) ഉപകരണം വീണ്ടും ട്യൂൺ ചെയ്യാൻ (retune) ഇത് സംഗീതജ്ഞരെ അനുവദിക്കുന്നു.
സാംസ്കാരിക പ്രാധാന്യം
- മരുഭൂമിയിലെ നാടോടി പൈതൃകം (Desert folk heritage): താർ മരുഭൂമിയിലെയും സിന്ധുനദീതട പ്രദേശത്തെയും സംഗീത പാരമ്പര്യങ്ങളുടെ അവിഭാജ്യ ഘടകമാണ് അൽഗോസ (Algoza). ഇത് ബല്ലാഡുകൾ (ballads), ഭക്തിഗാനങ്ങൾ (devotional songs), നാടോടി നൃത്തങ്ങൾ (folk dances) എന്നിവയോടൊപ്പമുണ്ട്.
- വാമൊഴിയായ കൈമാറ്റം (Oral transmission): വാദ്യോപകരണങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള അറിവ് തലമുറകളിലൂടെ വാമൊഴിയായി (orally) കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെടുന്നു. ആധുനിക വിദ്യാഭ്യാസവും നഗരവൽക്കരണവും പരിശീലകരുടെ (practitioners) എണ്ണം കുറച്ചു, ഇത് സംരക്ഷണ ശ്രമങ്ങൾ നിർണായകമാക്കുന്നു.
- താഗാ റാം ഭീലിന്റെ സംഭാവന (Taga Ram Bheel’s contribution): ജയ്‌സാൽമീറിലെ (Jaisalmer) ഒരു പാർശ്വവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട കമ്മ്യൂണിറ്റിയിൽ നിന്നുള്ള അദ്ദേഹം ആടുമേയ്ക്കുന്നതിനിടെ അൽഗോസ പഠിച്ചു, പിന്നീട് ഇന്ത്യയിലും വിദേശത്തുമുള്ള ഫെസ്റ്റിവലുകളിൽ (festivals) അവതരിപ്പിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പത്മശ്രീ അംഗീകാരം നാടോടി സംഗീതത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക മൂല്യം എടുത്തുകാണിക്കുകയും പരമ്പരാഗത കലകളെ (traditional arts) ഏറ്റെടുക്കാൻ യുവതലമുറയെ പ്രചോദിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഉപസംഹാരം
അൽഗോസയുടെ (Algoza) വേട്ടയാടുന്ന ഇരട്ട-പൈപ്പ് ശബ്ദം (twin-pipe sound) ഇന്ത്യയുടെ സംഗീത ടേപ്പ്സ്ട്രിയിലെ (musical tapestry) ഒരു സവിശേഷ ഭാഗമാണ്. താഗാ റാം ഭീലിനെ (Taga Ram Bheel) പോലുള്ള കലാകാരന്മാരുടെ അംഗീകാരം വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്ന നാടോടി ഉപകരണങ്ങളിലേക്ക് (endangered folk instruments) ശ്രദ്ധ ആകർഷിക്കുകയും ഭാവി തലമുറയ്ക്കായി അവയെ ഡോക്യുമെന്റ് (document) ചെയ്യാനും പഠിപ്പിക്കാനും പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കാനുമുള്ള (revive) ശ്രമങ്ങളെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.