ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ ಏಕೆ?
ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ 100 ಪ್ಲಗ್-ಅಂಡ್-ಪ್ಲೇ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಪಾರ್ಕ್ಗಳನ್ನು (plug-and-play industrial parks) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ಸುಮಾರು ₹33,660 ಕೋಟಿ ಹಂಚಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಭಾರತ್ ಔದ್ಯೋಗಿಕ್ ವಿಕಾಸ್ ಯೋಜನೆ (BHAVYA) ಯನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ. ಯೋಜನೆಯು ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು (manufacturing) ಬಲಪಡಿಸಲು, ರಫ್ತುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಭೂಮಿ, ಉಪಯುಕ್ತತೆಗಳು (utilities) ಮತ್ತು ಅನುಮೋದನೆಗಳನ್ನು (approvals) ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸಬೇಕಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವಿಳಂಬವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತವೆ. ಬಳಸಲು-ಸಿದ್ಧವಾದ (ready-to-use) ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಈ ಅಡಚಣೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು BHAVYA ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಉತ್ತೇಜನ ಇಲಾಖೆಯ (DPIIT) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕಾರಿಡಾರ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ (NICDC) ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಪಿಎಂ ಗತಿ ಶಕ್ತಿ (PM Gati Shakti) ಯಂತಹ ಉಪಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿದೆ.
ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು
- ಪ್ಲಗ್-ಅಂಡ್-ಪ್ಲೇ ಪಾರ್ಕ್ಗಳು: ಪ್ರತಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉದ್ಯಾನವನವು 100-1,000 ಎಕರೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರಸ್ತೆಗಳು, ಒಳಚರಂಡಿ (drainage), ಭೂಗತ ಉಪಯುಕ್ತತೆಗಳು (ನೀರು, ವಿದ್ಯುತ್, ಅನಿಲ), ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಖಾನೆ ಶೆಡ್ಗಳು, ಪರೀಕ್ಷಾ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಗೋದಾಮುಗಳಂತಹ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ (common facilities) ಪೂರ್ವ-ಅನುಮೋದಿತ ಭೂಮಿಯ ಪಾರ್ಸೆಲ್ಗಳನ್ನು (pre-approved land parcels) ನೀಡುತ್ತದೆ.
- ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲ (Financial support): ಈ ಯೋಜನೆಯು ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ (core infrastructure) ಪ್ರತಿ ಎಕರೆಗೆ ₹1 ಕೋಟಿ ವರೆಗೆ ಸಹಾಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕ (ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ರೈಲು ಸಂಪರ್ಕಗಳು) ಯೋಜನಾ ವೆಚ್ಚದ 25 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಬೆಂಬಲಿತವಾಗಿದೆ.
- ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ (Selection process): ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪಾರ್ಕ್ಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ "ಚಾಲೆಂಜ್ ಮೋಡ್ (challenge mode)" ಮೂಲಕ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಡೆವಲಪರ್ಗಳು (private developers) ಭಾಗವಹಿಸಬಹುದು.
- ಸುಸ್ಥಿರತೆ (Sustainability): ಪದೇ ಪದೇ ಅಗೆಯುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಹಸಿರು ಶಕ್ತಿ (green energy), ಜಲ ಸಂರಕ್ಷಣೆ (water conservation) ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ಉಪಯುಕ್ತತೆ ಕಾರಿಡಾರ್ಗಳ (integrated utility corridors) ಮೇಲೆ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ಮಿಕರ ವಸತಿ (Worker housing) ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು (social infrastructure) ಪಾರ್ಕ್ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪರಿಣಾಮ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ
- ಯೋಜನೆಯ ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯ ಸಮಯವನ್ನು (project gestation time) ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು, ದೇಶೀಯ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು (foreign investment) ಆಕರ್ಷಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಗಳಲ್ಲಿ (global supply chains) ಭಾರತೀಯ ಉತ್ಪಾದಕರನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವುದು BHAVYA ದ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.
- ಯೋಜನೆಯು ಗಣನೀಯ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು (substantial employment) ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೆಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ (shared facilities) ಮೂಲಕ ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು (SMEs) ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.
- ಮೌಲ್ಯವರ್ಧಿತ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು (value-added manufacturing) ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಮೂಲಕ, BHAVYA ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ (Make in India) ಮತ್ತು ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ್ ಭಾರತ್ (Atmanirbhar Bharat) ಗುರಿಗಳಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಮೂಲ: PIB