വാർത്തകളിൽ എന്തിന്?
Bhoramdeo Wildlife Sanctuary (ഭോറംദേവ് വന്യജീവി സങ്കേതത്തിനുള്ളിൽ) 34 കിലോമീറ്റർ ദൈർഘ്യമുള്ള ജംഗിൾ സഫാരി (jungle safari) ആരംഭിക്കാനുള്ള പദ്ധതി ഛത്തീസ്ഗഡ് സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിച്ചു. പരിസ്ഥിതി ടൂറിസം (eco-tourism) സംരംഭം വിനോദസഞ്ചാരികളെ ആകർഷിക്കാനും സംരക്ഷണത്തിൽ പ്രാദേശിക സമൂഹങ്ങളെ ഉൾപ്പെടുത്താനും ലക്ഷ്യമിടുന്നു.
പശ്ചാത്തലം
ഛത്തീസ്ഗഡിലെ കബീർദാം (കവർധ) ജില്ലയിലെ സത്പുര മലനിരകളിലെ മൈക്കൽ നിരയിലാണ് (Maikal range) Bhoramdeo Wildlife Sanctuary സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഏകദേശം 352 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തൃതിയുള്ള ഇത് മധ്യപ്രദേശിലെയും ഛത്തീസ്ഗഡിലെയും സംരക്ഷിത പ്രദേശങ്ങളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന കൻഹ-അചാനക്മർ (Kanha–Achanakmar) ഇടനാഴിയുടെ ഭാഗമാണ്. 7 മുതൽ 11 വരെ നൂറ്റാണ്ടുകൾക്കിടയിൽ നാഗവംശി (Nagvanshi) രാജവംശം നിർമ്മിച്ച Bhoramdeo Temple ൽ നിന്നാണ് വന്യജീവി സങ്കേതത്തിന് ഈ പേര് ലഭിച്ചത്. ഇത് "ഛത്തീസ്ഗഡിന്റെ ഖജുരാഹോ" (Khajuraho of Chhattisgarh) എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.
വന്യജീവി സങ്കേതത്തിന്റെ സവിശേഷതകൾ
- വൈവിധ്യമാർന്ന ഭൂപ്രകൃതി: പർവതനിരകളും ഇടതൂർന്ന ഉഷ്ണമേഖലാ വനങ്ങളും അരുവികളും ഉൾപ്പെടുന്നതാണ് ഇവിടുത്തെ ഭൂപ്രകൃതി. ഫെൻ, സാക്രി നദികൾ ഇവിടെ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്.
- സമ്പന്നമായ ജൈവവൈവിധ്യം: സാൽ, തേക്ക്, ടെണ്ടു മരങ്ങൾ നിറഞ്ഞ വനം കടുവകൾ, പുള്ളിപ്പുലികൾ, കരടികൾ, ഗൗർ (Indian bison), ചിറ്റൽ, സാംബർ മാനുകൾ, വിവിധ ഇനം പക്ഷികൾ എന്നിവയ്ക്ക് ആവാസ വ്യവസ്ഥയൊരുക്കുന്നു.
- ഗോത്ര സമൂഹങ്ങൾ: ബൈഗ (Baiga), ഗോണ്ട് (Gond), കൻവർ (Kanwar) തുടങ്ങിയ ഗോത്രവിഭാഗങ്ങൾ വന്യജീവി സങ്കേതത്തിനകത്തും പരിസരത്തുമായി ജീവിക്കുന്നു. ഇവർ പരമ്പരാഗത കൃഷിയും വനവിഭവ ശേഖരണവും ചെയ്യുന്നു.
ജംഗിൾ സഫാരി പദ്ധതി
- റൂട്ട്: നിർദ്ദിഷ്ട സഫാരി വനപ്രദേശങ്ങളിലൂടെ 34 കിലോമീറ്റർ സഞ്ചരിക്കും, ഇതിൽ സാക്രി നദി (Sakri River) പലതവണ മുറിച്ചുകടക്കുന്നത് ഉൾപ്പെടുന്നു. വിനോദസഞ്ചാരികൾക്ക് വന്യജീവികളെയും പ്രകൃതിഭംഗിയും അടുത്തു കാണാൻ കഴിയും.
- കമ്മ്യൂണിറ്റി പങ്കാളിത്തം: സഫാരി വാഹനങ്ങൾ നടത്തുന്നത് തൻവാർജോൾ (Thanwarjhol) ഫോറസ്റ്റ് മാനേജ്മെന്റ് കമ്മിറ്റിയാണ്. ഇത് തൊഴിലവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുകയും പ്രാദേശിക പങ്കാളിത്തം ഉറപ്പാക്കുകയും ചെയ്യും. ഈ പദ്ധതി ഗ്രാമീണ വരുമാനം വർദ്ധിപ്പിക്കുമെന്നും പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണത്തെക്കുറിച്ച് അവബോധം സൃഷ്ടിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു.
- സുസ്ഥിര ടൂറിസം (Sustainable tourism): ഈ സംരംഭം വന്യജീവി സംരക്ഷണവും വിനോദസഞ്ചാരവും സന്തുലിതമാക്കുമെന്ന് അധികൃതർ ഉറപ്പിച്ചു പറയുന്നു. സഫാരി ആരംഭിക്കുന്നതിന് മുൻപ് സുരക്ഷാ ക്രമീകരണങ്ങളും റൂട്ട് മാനേജ്മെന്റും നിരീക്ഷണ സംവിധാനങ്ങളും അന്തിമമാക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്.
ഉപസംഹാരം
ഇക്കോ ടൂറിസത്തിന് എങ്ങനെ സംരക്ഷണവും ഉപജീവനവും പിന്തുണയ്ക്കാൻ കഴിയും എന്നതിന്റെ ഉദാഹരണമാണ് ഭോറംദേവിലെ ജംഗിൾ സഫാരി. വന്യജീവികളെ സംരക്ഷിക്കുകയും പ്രാദേശിക സമൂഹങ്ങളെ ശാക്തീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിനൊപ്പം സങ്കേതത്തിന്റെ പ്രകൃതിദത്തവും സാംസ്കാരികവുമായ പൈതൃകം പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നതിലൂടെ വിനോദസഞ്ചാരികളെ ആകർഷിക്കാൻ ഈ പദ്ധതി ലക്ഷ്യമിടുന്നു.
ഉറവിടം: Etv Bharat