വാർത്തകളിൽ ഇടംനേടാൻ കാരണം?
ഇറാനിൽ കുറഞ്ഞ നിരക്കിലുള്ള ഷഹേദ് (Shahed) ആക്രമണ ഡ്രോണുകളുടെ ഉൽപാദനവും കയറ്റുമതിയും വർദ്ധിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് പ്രതിരോധ ഉദ്യോഗസ്ഥർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. ആളില്ലാ വ്യോമ വാഹനങ്ങൾ (unmanned aerial vehicles - UAVs) റഷ്യയ്ക്കും മറ്റ് രാജ്യങ്ങൾക്കും (actors) വിതരണം ചെയ്യുന്നുണ്ട്, സമീപകാല സംഘട്ടനങ്ങളിൽ ഇവ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. അവയുടെ താങ്ങാവുന്ന വിലയും (affordability) കൂട്ടമായ തന്ത്രങ്ങളും (swarm tactics) അവരെ തടസ്സപ്പെടുത്തുന്നത് ബുദ്ധിമുട്ടാക്കുന്നു, ഇത് ശക്തമായ വ്യോമ പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങൾക്കുള്ള (air-defence systems) ആവശ്യങ്ങൾ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.
പശ്ചാത്തലം
ഷഹേദ് പരമ്പര ഡ്രോണുകൾ- "സാക്ഷി (witness)" എന്നതിനായുള്ള പേർഷ്യൻ പദത്തിന്റെ പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത് - ഇറാൻ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത വൺ-വേ (one-way) ആക്രമണ ഡ്രോണുകളാണ് ഇവ. വീണ്ടും ഉപയോഗിക്കാവുന്ന രഹസ്യാന്വേഷണ ഡ്രോണുകളിൽ (reusable reconnaissance drones) നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, ഈ ക്രാഫ്റ്റുകൾ ഒരു ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് പറക്കുന്നതിനും ഇംപാക്റ്റിൽ പൊട്ടിത്തെറിക്കുന്നതിനുമായാണ് (detonate on impact) രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്, അവയ്ക്ക് "കാമിക്കേസ് (kamikaze)" അല്ലെങ്കിൽ "ആത്മഹത്യാ (suicide)" ഡ്രോണുകൾ എന്ന ലേബലുകൾ നേടിക്കൊടുത്തു. ഷഹേദ്-131, വലിയ ഷഹേദ്-136 എന്നിവയാണ് ഏറ്റവും വ്യാപകമായി വിന്യസിച്ചിട്ടുള്ള വേരിയന്റുകൾ. റഷ്യ അവരെ യഥാക്രമം ജെറാൻ -1 (Geran-1), ജെറാൻ -2 (Geran-2) എന്ന് വിളിക്കുന്നു, റഷ്യൻ സേവനത്തിലെ അവയുടെ റീബ്രാൻഡിംഗ് (rebranding) പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു.
പ്രതിരോധ അനലിസ്റ്റുകളുടെ (defence analysts) അഭിപ്രായത്തിൽ, ഓരോ ഡ്രോണിനും US$ 20,000 നും US$ 50,000 നും ഇടയിലാണ് വില- ദശലക്ഷക്കണക്കിന് വിലവരുന്ന ക്രൂയിസ് മിസൈലുകളേക്കാളും ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈലുകളേക്കാളും (ballistic missiles) വളരെ വില കുറവാണ്. അവയുടെ കുറഞ്ഞ വില ഓപ്പറേറ്റർമാരെ ഒരേസമയം വലിയ എണ്ണത്തിൽ വിക്ഷേപിക്കാൻ അനുവദിക്കുന്നു, ഇത് ശത്രുക്കളുടെ വ്യോമ പ്രതിരോധത്തെ (air defences) മറികടക്കുന്നു. റോക്കറ്റ് ബൂസ്റ്ററുകൾ ഉപയോഗിച്ച് റെയിൽ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളിൽ നിന്നോ പരിഷ്ക്കരിച്ച വാഹനങ്ങളിൽ നിന്നോ ഡ്രോണുകൾ വിക്ഷേപിക്കുന്നു; വായുവിലൂടെ കടന്നുപോകുമ്പോൾ, ഒരു പിസ്റ്റൺ എഞ്ചിൻ പ്രൊപ്പൽഷൻ (propulsion) നൽകുന്നു. ടാർഗെറ്റ് കോർഡിനേറ്റുകൾക്കൊപ്പം മുൻകൂട്ടി പ്രോഗ്രാം (pre-programmed) ചെയ്ത GPS/GLONASS റിസീവറുകളുടെയും ഇനേർഷ്യൽ നാവിഗേഷൻ സിസ്റ്റങ്ങളുടെയും (inertial navigation systems) സംയോജനത്തിലൂടെയാണ് നാവിഗേഷൻ സാധ്യമാവുന്നത്.
സ്വഭാവഗുണങ്ങൾ
- പരിധി (Range): ഷഹേദ്-131-ന് 700-900 കിലോമീറ്റർ പറക്കാൻ കഴിയും, വലിയ ഷഹേദ്-136 2,000-2,500 കിലോമീറ്ററിൽ എത്തിയേക്കാം.
- വലിപ്പം: അവയ്ക്ക് 2.5 മുതൽ 3 മീറ്റർ വരെ നീളമുണ്ട്, വിക്ഷേപണ സമയത്ത് ഏകദേശം 200 കിലോഗ്രാം ഭാരമുണ്ട്.
- ലോഞ്ച് മെക്കാനിസം (Launch mechanism): ഒരു ഡിസ്പോസിബിൾ റോക്കറ്റ് ബൂസ്റ്റർ ഡ്രോണിനെ ലോഞ്ചറിൽ നിന്ന് പുറന്തള്ളുന്നു; ലിഫ്റ്റ്-ഓഫിന് ശേഷം ബൂസ്റ്റർ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു (jettisoned), കൂടാതെ ഒരു ഗ്യാസോലിൻ എഞ്ചിൻ ഏറ്റെടുക്കുന്നു.
- വാർഹെഡുകൾ (Warheads): ആഘാതത്തെത്തുടർന്ന് കേടുപാടുകൾ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്ന ഉയർന്ന സ്ഫോടനാത്മക (high-explosive), തെർമോബാറിക് (thermobaric) അല്ലെങ്കിൽ ഷ്രാപ്പ്നൽ നിറഞ്ഞ (shrapnel-filled) വാർഹെഡുകൾ വഹിക്കാൻ ഡ്രോണുകൾക്ക് കഴിയും.
- കൂട്ടമായ തന്ത്രങ്ങൾ (Swarm tactics): അവയ്ക്ക് വിലകുറഞ്ഞതിനാൽ, ഒന്നിലധികം ഷഹേദ് ഡ്രോണുകൾ പല ദിശകളിൽ നിന്നുള്ള തിരമാലകളിൽ വിക്ഷേപിക്കാനും, വ്യോമ-പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങളെ സാച്ചുറേറ്റ് (saturating) ചെയ്യാനും "പാവപ്പെട്ടവന്റെ ക്രൂയിസ് മിസൈൽ (poor man’s cruise missile)" പ്രഭാവം സൃഷ്ടിക്കാനും കഴിയും.
ഉറവിടം: Times of India