വാർത്തകളിൽ ഇടംനേടിയത് എന്തുകൊണ്ട്?
വടക്കുകിഴക്കൻ ദക്ഷിണ സുഡാനിലെ അകോബോ (Akobo) പട്ടണത്തിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിനായി സർക്കാർ സേനയും പ്രതിപക്ഷ ഗ്രൂപ്പുകളും തമ്മിൽ 2026 മാർച്ചിൽ ഏറ്റുമുട്ടൽ ഉണ്ടായി. പ്രതിപക്ഷ സേന കുറച്ചുനേരത്തേക്ക് പട്ടണം തിരിച്ചുപിടിച്ചു, ഇതേതുടർന്ന് ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ ഉദ്യോഗസ്ഥരും ദുരിതാശ്വാസ ഏജൻസികളും ആയിരക്കണക്കിന് സാധാരണക്കാരെ ഒഴിപ്പിക്കാൻ (evacuate) നിർബന്ധിതരായി. വരാനിരിക്കുന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുന്നോടിയായുള്ള അസ്ഥിരതയുടെ (instability) സൂചനയാണ് ഈ സംഘർഷങ്ങൾ നൽകുന്നത്.
പശ്ചാത്തലം
ദക്ഷിണ സുഡാൻ 2011-ൽ സ്വതന്ത്രമായെങ്കിലും വംശീയവും രാഷ്ട്രീയവുമായ കാരണങ്ങളാൽ ഉടൻ തന്നെ ആഭ്യന്തര യുദ്ധത്തിലേക്ക് (civil war) കൂപ്പുകുത്തി. 2018-ൽ ഒപ്പുവച്ച സമാധാന കരാർ അധികാര പങ്കാളിത്ത സർക്കാർ (power-sharing government) രൂപീകരിച്ചെങ്കിലും പ്രധാന വ്യവസ്ഥകളൊന്നും (provisions) ഇതുവരെ നടപ്പിലാക്കിയിട്ടില്ല. ജോങ്ലെയ് സ്റ്റേറ്റിലെ (Jonglei State) അകോബോ കൗണ്ടിയിൽ സർക്കാർ സേനയും സുഡാൻ പീപ്പിൾസ് ലിബറേഷൻ ആർമി-ഇൻ ഒപ്പോസിഷനും (SPLA-IO) തമ്മിൽ കാലങ്ങളായി തർക്കം നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. മാനുഷിക സഹായത്തെ ആശ്രയിച്ച് കഴിയുന്ന ആയിരക്കണക്കിന് ആന്തരികമായി കുടിയൊഴിപ്പിക്കപ്പെട്ട ആളുകൾ (internally displaced people) ഈ പ്രദേശത്തുണ്ട്.
സമീപകാല സംഭവവികാസങ്ങൾ
- 2026 മാർച്ചിലെ ഏറ്റുമുട്ടലുകൾ: സർക്കാർ സൈന്യം പിന്മാറിയതിന് പിന്നാലെ പ്രതിപക്ഷ പോരാളികൾ അകോബോ കീഴടക്കി. അക്രമം അയൽ കൗണ്ടികളിലേക്ക് പടരുമെന്ന് ദക്ഷിണ സുഡാനിലെ യുഎൻ മിഷൻ (UNMISS) ആശങ്ക രേഖപ്പെടുത്തി.
- മാനുഷിക പ്രത്യാഘാതം (Humanitarian impact): 17,000 കുടിയൊഴിപ്പിക്കപ്പെട്ട ആളുകളെ സുരക്ഷിതമായി മാറ്റിയെന്നും കൊള്ളയടിക്കപ്പെട്ടതിനെ (looting) തുടർന്ന് ഒരു ഫീൽഡ് ആശുപത്രി അടച്ചുപൂട്ടിയെന്നും മെഡിസിൻസ് സാൻസ് ഫ്രണ്ടിയേഴ്സ് (Médecins Sans Frontières) റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. യാതൊരു സംരക്ഷണവുമില്ലാതെ ജനങ്ങൾ പലായനം ചെയ്യുന്നതിനാൽ ഭക്ഷ്യക്ഷാമവും രോഗങ്ങളും പൊട്ടിപ്പുറപ്പെടുമെന്ന് ദുരിതാശ്വാസ സംഘടനകൾ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി.
- അപകടത്തിലായ സമാധാന പ്രക്രിയ: 2018-ലെ സമാധാന കരാർ വളരെ ദുർബലമാണ്. സുരക്ഷാ ക്രമീകരണങ്ങളിലെ വിയോജിപ്പുകളും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വൈകുന്നതും പ്രാദേശിക അധികാര തർക്കങ്ങൾക്ക് ആക്കം കൂട്ടി. സമാധാന കരാർ പൂർണ്ണമായും നടപ്പാക്കേണ്ടതിന്റെയും പരാതികൾ പരിഹരിക്കേണ്ടതിന്റെയും അടിയന്തര ആവശ്യകതയാണ് അകോബോ സംഭവം അടിവരയിടുന്നത്.
മുന്നോട്ടുള്ള വഴി (Outlook)
അകോബോയിൽ സമാധാനം പുനഃസ്ഥാപിക്കാൻ എതിരാളികളായ വിഭാഗങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള യഥാർത്ഥ സംഭാഷണവും മാനുഷിക സഹായം (humanitarian access) ലഭ്യമാക്കുമെന്ന ഉറപ്പും ആവശ്യമാണ്. നിരായുധീകരണം (disarmament), സായുധ ഗ്രൂപ്പുകളെ ഒരു ഏകീകൃത സൈന്യത്തിലേക്ക് സംയോജിപ്പിക്കുക, വിശ്വസനീയമായ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (credible elections) നടത്തുക എന്നിവയെ ആശ്രയിച്ചായിരിക്കും ശാശ്വത സമാധാനം നിലനിൽക്കുക. സാധാരണക്കാരെ സംരക്ഷിക്കാൻ നേതാക്കളിൽ സമ്മർദ്ദം ചെലുത്തുമ്പോൾ തന്നെ അന്താരാഷ്ട്ര പങ്കാളികൾ മധ്യസ്ഥത (mediation) പിന്തുണയ്ക്കുന്നത് തുടരുകയും വേണം.
ഉറവിടം: The Hindu