തഡോബ-അന്ധാരി കടുവാ സങ്കേതം: വന്യജീവി സെൻസസ്

വാർത്തകളിൽ എന്തുകൊണ്ട്?

മഹാരാഷ്ട്രയിലെ Tadoba-Andhari Tiger Reserve മെയ് 1, 2026-ന് വാർഷിക സെൻസസ് നടത്തി. ആയിരക്കണക്കിന് സന്നദ്ധപ്രവർത്തകർ (volunteers) പാർക്കിലുടനീളമുള്ള മച്ചാനുകളിൽ (machans - നിരീക്ഷണ ഗോപുരങ്ങൾ) ഇരുന്നാണ് ഇത് നിർവ്വഹിച്ചത്. 42 കടുവകളും 13 പുള്ളിപ്പുലികളും ഉൾപ്പെടെ 5,765 വന്യജീവികളെ സെൻസസിൽ കണ്ടെത്തി. പുള്ളിമാൻ (spotted deer - ചിറ്റൽ), ലംഗൂർ, സാംഭാർ തുടങ്ങിയ സസ്യഭുക്കുകളെയാണ് (herbivores) പ്രധാനമായും കണ്ടത്. ഈ വിവരങ്ങൾ ആവാസവ്യവസ്ഥയുടെ പരിപാലനത്തിനും (habitat management) സംരക്ഷണ തന്ത്രങ്ങൾക്കും സഹായിക്കുമെന്ന് അധികൃതർ പറയുന്നു.

പശ്ചാത്തലം

മഹാരാഷ്ട്രയിലെ ചന്ദ്രപൂർ (Chandrapur) ജില്ലയിലാണ് Tadoba-Andhari Tiger Reserve (TATR) സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഏകദേശം 1,727 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തൃതിയുണ്ട് ഇതിന് (ഏകദേശം 625 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ കോർ പ്രദേശം ഉൾപ്പെടെ). ഇതിനുള്ളിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന തഡോബ ദേശീയ ഉദ്യാനം (Tadoba National Park - 116.55 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ, 1955-ൽ സ്ഥാപിതം) മഹാരാഷ്ട്രയിലെ ഏറ്റവും പഴയ ദേശീയ ഉദ്യാനമാണ്. തരു (Tadoba) എന്ന പ്രാദേശിക ദൈവത്തിന്റെയും പ്രദേശത്തുകൂടി ഒഴുകുന്ന അന്ധാരി നദിയുടെയും (Andhari River) പേരിലാണ് ഈ സംരക്ഷിത പ്രദേശത്തിന് പേര് ലഭിച്ചത്. തേക്ക് കാടുകൾ (teak forests), പുൽമേടുകൾ, കുന്നുകൾ, തടാകങ്ങൾ, അരുവികൾ എന്നിവയടങ്ങിയ വൈവിധ്യമാർന്ന ഭൂപ്രകൃതിയാണ് (landscape) ഇതിനുള്ളത്. തഡോബ തടാകം, കോൽസ തടാകം, അന്ധാരി നദി എന്നിവ വർഷം മുഴുവനും വെള്ളം നൽകുകയും ചതുപ്പ് മുതലകളെ (marsh crocodiles) നിലനിർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.

തെക്കൻ ഉഷ്ണമേഖലാ വരണ്ട ഇലപൊഴിയും മരങ്ങളാണ് (southern tropical dry deciduous trees) കാട്ടിൽ കൂടുതലുള്ളത്, പ്രധാനമായും തേക്ക്. കച്ച് കുജലി, ഭേരിയ (kach kujali and bheria) തുടങ്ങിയ ഔഷധ സസ്യങ്ങളും ഇവിടെ വളരുന്നു. ബംഗാൾ കടുവകൾ (Bengal tigers), പുള്ളിപ്പുലികൾ, ഗൗർ (Indian bison), തേൻകരടികൾ (sloth bears), ധോൾ (കാട്ടുനായ്ക്കൾ), നീൽഗായ്, കൂടാതെ 195-ലധികം ഇനം പക്ഷികൾ എന്നിവയും ഈ സങ്കേതത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു. പാമ്പുകൾ, പെരുമ്പാമ്പുകൾ (pythons), നക്ഷത്ര ആമകൾ (star tortoises) തുടങ്ങിയ ഉരഗങ്ങളും (Reptiles) ഇവിടെയുണ്ട്. 1993-94 ൽ ഈ പ്രദേശം Project Tiger-ന് കീഴിൽ കൊണ്ടുവന്നു. ആവാസവ്യവസ്ഥയുടെ പുനരുദ്ധാരണം, വേട്ടയാടൽ വിരുദ്ധ പട്രോളിംഗ് (anti-poaching patrols), സമൂഹത്തിലുള്ള ബോധവൽക്കരണം എന്നിവയിലാണ് സംരക്ഷണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നത്.

പ്രധാന വിവരങ്ങൾ

സെൻസസ് കണ്ടെത്തലുകൾ: മച്ചാൻ സെൻസസിൽ (machan census) 42 കടുവകളെയും 13 പുള്ളിപ്പുലികളെയും കണ്ടെത്തി. ജീവികളിൽ പകുതിയും സസ്യഭുക്കുകളായിരുന്നു, ഇത് സംരക്ഷിത പ്രദേശത്തെ ഇരകളുടെ നല്ല അവസ്ഥയെ (healthy prey base) സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഗൗർ, കാട്ടുപന്നി, ഇന്ത്യൻ മയിലുകൾ എന്നിവയെയും സന്നദ്ധപ്രവർത്തകർ കണ്ടു. മിക്ക നിരീക്ഷണ ഗോപുരങ്ങളും മുൻകൂട്ടി ബുക്ക് ചെയ്തതിനാൽ പൗരന്മാരുടെ പങ്കാളിത്തം കൂടുതലായിരുന്നു.
ജൈവവൈവിധ്യം (Biodiversity): വലിയ പൂച്ചകൾക്ക് പുറമെ, തേൻകരടികൾ, ഹണി ബാഡ്ജറുകൾ (honey badgers) തുടങ്ങിയ അപൂർവ്വ ഇനങ്ങളും TATR-ൽ ഉണ്ട്. ഹണി ബസാർഡുകൾ (honey buzzards), ക്രസ്റ്റഡ് സർപ്പന്റ് ഈഗിളുകൾ (crested serpent eagles), പാരഡൈസ് ഫ്ലൈക്യാച്ചറുകൾ (paradise flycatchers) തുടങ്ങി 195-ലധികം പക്ഷി ഇനങ്ങളെ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
വിനോദസഞ്ചാരവും കാലാവസ്ഥയും: പ്രധാനമായും ശൈത്യകാലത്തും വേനൽക്കാലത്തുമാണ് ജീപ്പ് സഫാരികളും ബോട്ട് സവാരികളും പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. വേനൽക്കാലത്ത് (മാർച്ച്-മെയ്) വാട്ടർഹോളുകൾക്ക് സമീപം കടുവകളെ കാണാനുള്ള സാധ്യത കൂടുതലാണ്, മഴക്കാലം (ജൂൺ-സെപ്റ്റംബർ) ഹരിതാഭ കൊണ്ടുവരുമെങ്കിലും വിനോദസഞ്ചാരം പരിമിതമാണ്. ശൈത്യകാലം (ഒക്ടോബർ-ഫെബ്രുവരി) സുഖകരമായ കാലാവസ്ഥ നൽകുന്നു.
എത്തിച്ചേരാൻ: ഏകദേശം 45 കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള ചന്ദ്രപൂരാണ് ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ. നാഗ്പൂരിൽ നിന്ന് റോഡ് മാർഗ്ഗവും (~150 കിലോമീറ്റർ) നാഗ്പൂർ വിമാനത്താവളത്തിലേക്ക് വിമാനമാർഗ്ഗവും ഉദ്യാനത്തിലെത്താം.

പ്രാധാന്യം

സ്ഥിരമായുള്ള വന്യജീവി സെൻസസുകൾ ജീവികളുടെ എണ്ണത്തിലുള്ള മാറ്റങ്ങൾ നിരീക്ഷിക്കാനും സംരക്ഷിത പ്രദേശത്തിന്റെ പാരിസ്ഥിതിക അവസ്ഥ നിയന്ത്രിക്കാനും അധികൃതരെ സഹായിക്കുന്നു. കടുവകളെപ്പോലുള്ള ഉയർന്ന വേട്ടക്കാരെ (apex predators) നിലനിർത്താൻ സസ്യഭുക്കുകളുടെ എണ്ണം ആവശ്യത്തിന് ഉണ്ടായിരിക്കേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്. TATR-ലെ സംരക്ഷണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ വിനോദസഞ്ചാരത്തെ വന്യജീവി സംരക്ഷണവുമായി സന്തുലിതമാക്കുന്നതിനും സംരക്ഷണത്തിൽ പ്രാദേശിക ജനങ്ങളെ പങ്കാളികളാക്കുന്നതിനുമുള്ള ഒരു മാതൃക നൽകുന്നു.

ഉറവിടം: Devdiscourse