വാർത്തകളിൽ ഇടംനേടിയത് എന്തുകൊണ്ട്?
ചൊവ്വയിലെ വിശാലമായ വാലസ് മാരിനേരിസ് (Valles Marineris) മലയിടുക്ക് വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് (canyon system) സമീപമുള്ള ലേയേർഡ് ഡിപ്പോസിറ്റുകളിൽ (layered deposits) ഫെറിക് ഹൈഡ്രോക്സിസൾഫേറ്റ് (ferric hydroxysulphate) എന്ന അപൂർവ ഇരുമ്പ് സൾഫേറ്റ് (iron sulphate) SETI ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിലെ ശാസ്ത്രജ്ഞർ തിരിച്ചറിഞ്ഞു. പുരാതന സൾഫേറ്റ് സമ്പുഷ്ടമായ അവശിഷ്ടങ്ങൾ (sediments) അഗ്നിപർവ്വത അല്ലെങ്കിൽ ഭൂമിക്കടിയിലുള്ള (geothermal) ചൂടുകാരണം ചൂടാകുകയും ഓക്സിഡൈസ് (oxidised) ചെയ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തപ്പോഴാകാം ഈ ധാതു രൂപപ്പെട്ടത്. ചൊവ്വയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം (geology) രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിൽ ചൂട്, ജലം, ഓക്സിജൻ എന്നിവയുടെ പങ്കിലേക്ക് ഈ കണ്ടെത്തൽ വെളിച്ചം വീശുന്നു.
പശ്ചാത്തലം
സൗരയൂഥത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മലയിടുക്ക് വ്യവസ്ഥയാണ് വാലസ് മാരിനേരിസ്. ഇത് ചൊവ്വയുടെ മധ്യരേഖയിലൂടെ (equator) ഏകദേശം 4,000 കിലോമീറ്റർ നീളത്തിൽ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു. ചില സ്ഥലങ്ങളിൽ ഇതിന് ഏകദേശം 200 കിലോമീറ്റർ വീതിയുണ്ട്, 7-10 കിലോമീറ്റർ വരെ ആഴവുമുണ്ട്. ഇത് ഭൂമിയിലെ ഗ്രാൻഡ് കാന്യനേക്കാൾ (Grand Canyon) വളരെ വലുതാണ്. ഗ്രഹം തണുത്തപ്പോൾ ചൊവ്വയുടെ പുറംതോട് (crust) വിണ്ടുകീറുകയും താഴുകയും ചെയ്തപ്പോഴാണ് ഇത് രൂപപ്പെട്ടതെന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞർ വിശ്വസിക്കുന്നു, കൂടാതെ ടാർസിസ് (Tharsis) പ്രദേശത്തെ ടെക്റ്റോണിക് (tectonic), അഗ്നിപർവ്വത പ്രവർത്തനങ്ങൾ (volcanic forces) മൂലവും വിള്ളലുകൾ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ടാകാം. ഹെബ്സ് (Hebes), മേലാസ് (Melas), കാൻഡോർ (Candor) തുടങ്ങിയ ഗർത്തങ്ങൾ (Chasms) ഈ സമുച്ചയത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്; ചിലതിൽ ഹൈഡ്രേറ്റഡ് മിനറലുകളുടെ (hydrated minerals) നിക്ഷേപങ്ങളുണ്ട്, ഇത് ഒരുകാലത്ത് വെള്ളം പാറകളിൽ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തിയതായി സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
പുതിയതായി കണ്ടെത്തിയ ഫെറിക് ഹൈഡ്രോക്സിസൾഫേറ്റ് വാലസ് മാരിനേരിസിന് സമീപമുള്ള രണ്ട് സൈറ്റുകളായ അരാം കെയോസ് (Aram Chaos), ജുവന്റെ പ്ലാറ്റോ (Juventae Plateau) എന്നിവിടങ്ങളിൽ മോണോഹൈഡ്രേറ്റഡ് (monohydrated), പോളിഹൈഡ്രേറ്റഡ് (polyhydrated) സൾഫേറ്റുകൾക്കിടയിൽ നേർത്ത പാളികളായാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. പോളിഹൈഡ്രേറ്റഡ് സൾഫേറ്റുകൾ ഏകദേശം 50 ഡിഗ്രി സെൽഷ്യസിലേക്ക് ചൂടാക്കുന്നത് അവയെ മോണോഹൈഡ്രേറ്റഡ് രൂപങ്ങളാക്കി മാറ്റുമെന്നും, ഓക്സിജന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ 100 ഡിഗ്രി സെൽഷ്യസിനു മുകളിൽ ചൂടാക്കുന്നത് ഫെറിക് ഹൈഡ്രോക്സിസൾഫേറ്റ് ഉത്പാദിപ്പിക്കുമെന്നും ലബോറട്ടറി പരീക്ഷണങ്ങൾ കാണിക്കുന്നു. അതിനാൽ പുരാതന അവശിഷ്ടങ്ങൾ കുഴിച്ചിടപ്പെട്ടതിലേക്കും ഒരുപക്ഷേ അടുത്തുള്ള അഗ്നിപർവ്വത പ്രവർത്തനത്താൽ (volcanic activity) ചൂടാക്കപ്പെട്ടതിലേക്കുമാണ് ഈ ധാതുവിന്റെ സാന്നിധ്യം വിരൽ ചൂണ്ടുന്നത്.
പ്രധാന പോയിന്റുകൾ
- ഏറ്റവും വലിയ മലയിടുക്ക് വ്യവസ്ഥ (Largest canyon system): വാലസ് മാരിനേരിസിന് യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് ഭൂഖണ്ഡത്തോളം നീളമുണ്ട്. ചൊവ്വയുടെ ചുറ്റളവിന്റെ (circumference) അഞ്ചിലൊന്ന് ഭാഗം ഇത് ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. ഇതിന്റെ ആഴം ചിലയിടങ്ങളിൽ 7 കിലോമീറ്ററിലും കൂടുതലായിരിക്കാം.
- രൂപീകരണവും സവിശേഷതകളും: ഗ്രഹത്തിന്റെ പുറംതോട് വികസിച്ചപ്പോൾ ഉണ്ടായ ഒരു വലിയ വിള്ളലായിട്ടായിരിക്കാം (tectonic crack) ഈ മലയിടുക്ക് ആരംഭിച്ചത്. ടാർസിസിലെ (Tharsis) അഗ്നിപർവ്വത പ്രവർത്തനം (Volcanic uplift) കൂടുതൽ വിള്ളലുകൾക്ക് കാരണമായി. കുത്തനെയുള്ള പാറക്കെട്ടുകൾ (steep cliff faces), മണ്ണിടിച്ചിലുകൾ (landslides), ലേയേർഡ് അവശിഷ്ടങ്ങൾ, മുൻകാലത്ത് വെള്ളം ഒഴുകിയതിന്റെ തെളിവുകൾ എന്നിവയാണ് പ്രധാന സവിശേഷതകൾ.
- പുതിയ ധാതു: ഓക്സിജന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ സൾഫേറ്റ് സമ്പുഷ്ടമായ നിക്ഷേപങ്ങൾ (deposits) ചൂടാക്കി രൂപപ്പെടുന്ന അപൂർവ ധാതുവാണ് ഫെറിക് ഹൈഡ്രോക്സിസൾഫേറ്റ്. ചൊവ്വയിലെ ഇതിന്റെ കണ്ടെത്തൽ സൂചിപ്പിക്കുന്നത് താപവും ഓക്സിജൻ അടങ്ങിയ ദ്രാവകങ്ങളും ഒരുകാലത്ത് സൾഫേറ്റ് നിക്ഷേപങ്ങളുമായി ഇടപഴകിയിരുന്നു എന്നാണ്, ഇത് ചൊവ്വയുടെ ജിയോകെമിസ്ട്രിയെക്കുറിച്ചുള്ള (geochemistry) നമ്മുടെ ധാരണയെ വിശാലമാക്കുന്നു.
- പ്രാധാന്യം (Implications): ഇത്തരം ധാതുക്കളെ തിരിച്ചറിയുന്നത് ചൊവ്വയുടെ താപ ചരിത്രം (thermal history) പുനർനിർമ്മിക്കാനും മുൻകാല സൂക്ഷ്മജീവികൾക്ക് (microbial life) ജീവിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ടായിരുന്ന സ്ഥലങ്ങൾ വിലയിരുത്താനും സഹായിക്കുന്നു, കാരണം രാസ പരിണാമത്തിന് (chemical evolution) ചൂടും വെള്ളവും അത്യാവശ്യ ഘടകങ്ങളാണ്.