వార్తల్లో ఎందుకు ఉంది?
భూటాన్లో ప్రస్తుతం సుమారు 31 వైట్-బెల్లీడ్ హెరాన్లు (white-bellied herons - తెల్ల బొడ్డు కొంగలు) ఉన్నాయని కన్జర్వేషనిస్టులు (conservationists) నివేదించారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా అడవుల్లో అంతరించిపోతున్న (critically endangered) ఈ పక్షుల మొత్తం నిర్ధారించబడిన సంఖ్యలో (60 కంటే తక్కువ) ఇది సగానికి పైగా ఉంది. ఈ పక్షుల క్షీణిస్తున్న జనాభా మరియు భూటాన్ పరిరక్షణ ప్రయత్నాల విజయం దీనితో మళ్లీ చర్చనీయాంశమయ్యాయి.
నేపథ్యం
వైట్-బెల్లీడ్ హెరాన్ (Ardea insignis) ప్రపంచంలోని అరుదైన కొంగలలో ఒకటి. ఇవి తూర్పు హిమాలయాలైన భూటాన్, ఈశాన్య భారతదేశం మరియు మయన్మార్లోని (Myanmar) స్పష్టమైన, వేగంగా ప్రవహించే నదులు మరియు చిత్తడి నేలల్లో (wetlands) నివసిస్తాయి. IUCN రెడ్ లిస్ట్ (IUCN Red List) ప్రకారం, ప్రపంచవ్యాప్తంగా 250 కంటే తక్కువ మెచ్యూర్ పక్షులు (mature individuals) ఉన్నాయని అంచనా. దాదాపు ఒక మీటర్ పొడవు ఉండే ఇవి స్లేట్-గ్రే (slate-grey) రంగును మరియు తెల్లటి బొడ్డును కలిగి ఉంటాయి. అంతరాయాలకు (disturbance) ఇవి సులభంగా ప్రభావితమవుతాయి, వీటికి చేపలు సమృద్ధిగా ఉన్న పెద్ద ప్రాంతాలు అవసరం. ఆవాసాల (Habitat) నష్టం, ఇసుక తవ్వకం, జలవిద్యుత్ ఆనకట్టలు (hydropower dams) మరియు వేట కారణంగా ఈ జాతి అంతరించిపోయే దశకు చేరుకుంది.
ప్రస్తుత స్థితి మరియు పరిరక్షణ
- భూటాన్ గణాంకాలు: భూటాన్లోని రాయల్ సొసైటీ ఫర్ ప్రొటెక్షన్ ఆఫ్ నేచర్ (Royal Society for Protection of Nature) నిర్వహించిన సర్వేలలో దేశంలో 31 కొంగలు ఉన్నట్లు కనుగొన్నారు. ఇది పక్షులకు భూటాన్ను గ్లోబల్ స్ట్రాంగ్హోల్డ్గా (global stronghold) చేస్తుంది. ఫో చు (Pho Chhu) మరియు ఇతర నదీ పరీవాహక ప్రాంతాలలో (river basins) పక్షులు కనిపిస్తాయి.
- భారతదేశ గణాంకాలు: భారతదేశంలో వైట్-బెల్లీడ్ హెరాన్ ప్రధానంగా అరుణాచల్ ప్రదేశ్లోని నమ్దఫా టైగర్ రిజర్వ్ (Namdapha Tiger Reserve) మరియు అస్సాంలోని కొన్ని ప్రాంతాలలో కనిపిస్తుంది. వాటి బ్రీడింగ్ సక్సెస్ (Breeding success) చాలా తక్కువ, అడవుల్లో 10 కంటే తక్కువ పక్షులు ఉండే అవకాశం ఉంది.
- ముప్పులు: నదీతీర అటవీ నిర్మూలన, ఇసుక మరియు కంకర తవ్వకం, జలవిద్యుత్ ప్రాజెక్టులు మరియు అక్రమ చేపల వేట ఆవాస నాణ్యతను (habitat quality) తగ్గిస్తున్నాయి. వాతావరణ మార్పు మరియు వరదలు నెస్టింగ్ సైట్లను (nesting sites - గూడు కట్టుకునే ప్రదేశాలు) కూడా ప్రభావితం చేస్తాయి.
- పరిరక్షణ చర్యలు: భూటాన్ కన్జర్వేషన్ బ్రీడింగ్ సెంటర్లను (conservation breeding centres) మరియు కమ్యూనిటీ అవేర్నెస్ ప్రోగ్రామ్లను ప్రారంభించింది. గూడు కట్టే ప్రదేశాలకు సమీపంలో రక్షిత ప్రాంతాలను ఏర్పాటు చేయాలని, ఇసుక తవ్వకాలను నియంత్రించాలని భారతదేశంలో సూచనలు ఉన్నాయి. ఈ పక్షుల మనుగడకు అంతర్జాతీయ సహకారం (International cooperation) అవసరం.