వార్తల్లో ఎందుకు ఉంది?
ఆంధ్రప్రదేశ్, ఒడిశా తీరాల్లో చేపలు పడుతున్నప్పుడు వలలో యాదృచ్ఛికంగా (by-catch) చిక్కిన కొత్త జాతి స్నేక్ ఈల్ను (snake-eel) ICAR-నేషనల్ బ్యూరో ఆఫ్ ఫిష్ జెనెటిక్ రిసోర్సెస్ (National Bureau of Fish Genetic Resources), కేరళ యూనివర్సిటీ ఆఫ్ ఫిషరీస్ అండ్ ఓషన్ స్టడీస్ (KUFOS), జూలాజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా (Zoological Survey of India) సముద్ర శాస్త్రవేత్తలు వివరించారు. దీనికి బాస్కనిచ్తీస్ చేపాకాకియెన్సిస్ (Bascanichthys chepakakiensis) అని పేరు పెట్టారు. ఇది 'చేప' అనే తెలుగు పదం, దొరికిన కాకినాడ పోర్టు పేరులోని 'కాకి' అనే పదాలను కలిపి ఈ పేరును నిర్ణయించారు.
నేపథ్యం
బాస్కనిచ్తీస్ (Bascanichthys) ప్రజాతి (genus) స్నేక్-ఈల్స్ యొక్క ఓఫిచ్థిడే (Ophichthidae) కుటుంబానికి చెందినది. దీనికి ముందు, భారతీయ జలాల్లో ఈ ప్రజాతికి చెందిన ఒకే ఒక జాతి (Bascanichthys deraniyagalai) రికార్డు చేయబడింది. 2024-25లో సాధారణ సర్వేల సమయంలో, కాకినాడ ఫిషింగ్ హార్బర్ (ఆంధ్రప్రదేశ్), అర్జాపల్లి ల్యాండింగ్ సెంటర్ (ఒడిశా) నుండి పరిశోధకులు రెండు నమూనాలను సేకరించారు. సమగ్రమైన స్వరూప విశ్లేషణ (morphological analysis) ద్వారా ఈ చేప ప్రస్తుతం ఉన్న ఏ జాతితోనూ సరిపోలడం లేదని నిర్ధారించారు. వారి పరిశోధనలు మే 2026లో ఇచ్థియోలాజికల్ ఎక్స్ప్లోరేషన్ ఆఫ్ ఫ్రెష్వాటర్స్ (Ichthyological Exploration of Freshwaters) జర్నల్లో ప్రచురించబడ్డాయి.
ప్రత్యేక లక్షణాలు
- శరీర నిర్మాణం, రంగు: ఈ ఈల్ చేప పొడవుగా, సన్నగా ఉంటుంది. దీని పైభాగం లేత గోధుమ రంగులో, మధ్య భాగం ఆలివ్ గ్రే (olive-grey) రంగులో, కింది భాగం లేత రంగులో ఉంటుంది. ముదురు గోధుమ రంగులో ఉండే దీని ముట్టె (snout) ఇవే జాతులకు చెందిన ఇతర చేపల కంటే చిన్నగా ఉంటుంది.
- డోర్సల్ ఫిన్ (Dorsal fin) స్థానం: ఈ చేప డోర్సల్ ఫిన్ మొప్పల (gill opening) వెనుక భాగం నుంచి మొదలవుతుంది. కానీ Bascanichthys deraniyagalaiలో ఇది కాస్త వెనకకు ఉంటుంది. తోక పొడవుతో పాటు ఈ లక్షణం కూడా ఈ కొత్త జాతిని గుర్తించడానికి సహాయపడుతుంది.
- వెన్నెముక, దంతాలు: ఈ ప్రజాతికి చెందిన ఇతర చేపలతో పోలిస్తే, దీని ఆనల్ ఫిన్కి (anal fin) ముందు తక్కువ వెన్నుపూసలు (vertebrae) ఉంటాయి. దంతాల అమరిక (arrangement of teeth) కూడా విభిన్నంగా ఉంటుంది.
- పెక్టోరల్ ఫిన్స్ (Pectoral fins): చాలా చిన్నగా, తెడ్డు ఆకారంలో (paddle-shaped) ఉండే పెక్టోరల్ ఫిన్స్ ఈ జాతికి ఉన్న మరో ప్రత్యేక లక్షణం.
- నామకరణం (Etymology): తెలుగులో చేప అనే పదాన్ని, కాకినాడ పేరును కలిపి దీనికి నామకరణం చేశారు. స్థానిక మత్స్యకార సమాజానికి గౌరవ సూచకంగా ఈ పేరు పెట్టారు. ఈ ఆవిష్కరణతో ప్రపంచవ్యాప్తంగా గుర్తింపు పొందిన Bascanichthys జాతుల సంఖ్య 20కి చేరింది.
ముగింపు
బంగాళాఖాతంలో ఉన్న అద్భుతమైన కానీ ఇంకా అన్వేషించని సముద్ర జీవవైవిధ్యానికి (marine biodiversity) Bascanichthys chepakakiensis ఆవిష్కరణ ఒక నిదర్శనం. ఇలా కొత్త జాతులను నమోదు చేయడం సముద్ర వనరుల పరిరక్షణకు, స్థిరమైన మత్స్య నిర్వహణకు (sustainable fisheries management) అవసరం. నిరంతర అన్వేషణ ద్వారా భారతీయ తీరాల్లో ఇంకా దాగి ఉన్న ఎన్నో జీవవైవిధ్యాలను కనుగొనవచ్చు.