കിർഗിസ്ഥാൻ: മധ്യേഷ്യ, കരയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട രാജ്യം

വാർത്തകളിൽ ഇടംനേടിയത് എന്തുകൊണ്ട്?

ഷാങ്ഹായ് കോപ്പറേഷൻ ഓർഗനൈസേഷന്റെ (SCO) പ്രതിരോധ മന്ത്രിമാർ കിർഗിസ്ഥാന്റെ തലസ്ഥാനമായ ബിഷ്കെക്കിൽ (Bishkek) യോഗം ചേർന്നു. മധ്യേഷ്യയിലെ ആതിഥേയ രാജ്യത്തിന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രത്തിലേക്കും തന്ത്രപരമായ സ്ഥാനത്തിലേക്കും ഈ യോഗം ശ്രദ്ധ ക്ഷണിച്ചു.

പശ്ചാത്തലം

കസാക്കിസ്ഥാൻ, ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാൻ, താജിക്കിസ്ഥാൻ, ചൈന എന്നിവയുമായി അതിർത്തി പങ്കിടുന്ന മധ്യേഷ്യയിലെ കരയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട (landlocked) രാജ്യമാണ് കിർഗിസ്ഥാൻ (Kyrgyzstan). ഏകദേശം 198,500 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തൃതിയുള്ള ഈ രാജ്യം ഗുജറാത്ത് സംസ്ഥാനത്തേക്കാൾ അല്പം ചെറുതാണ്. നാടകീയമായ പർവതനിരകൾക്കും ഉയർന്ന മേച്ചിൽപ്പുറങ്ങൾക്കും നാടോടി പാരമ്പര്യങ്ങൾക്കും പേരുകേട്ടതാണ് ഈ രാജ്യം. 7,439 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള ജെങ്കിഷ് ചോകുസു (Jengish Chokusu - വിക്ടറി പീക്ക് എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്നു) എന്ന ഏറ്റവും ഉയർന്ന കൊടുമുടിയുള്ള ടിയാൻ ഷാൻ (Tian Shan) പർവതനിരയാണ് ഭൂപ്രകൃതിയിലെ പ്രധാന സവിശേഷത.

ഭൂമിശാസ്ത്രവും കാലാവസ്ഥയും

• പർവത പ്രദേശം: കിർഗിസ്ഥാന്റെ മൂന്നിൽ രണ്ട് ഭാഗവും പർവതപ്രദേശമാണ്. പരുക്കൻ ഭൂപ്രകൃതി കാരണം കൃഷിയോഗ്യമായ ഭൂമി പരിമിതമാണെങ്കിലും ധാരാളം മേച്ചിൽപ്പുറങ്ങളും ധാതുവിഭവങ്ങളും ഇവിടെയുണ്ട്.
• പ്രധാന തടാകങ്ങളും നദികളും: ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഉപ്പുവെള്ള തടാകങ്ങളിലൊന്നായ ആൽപൈൻ തടാകം ഇസിക്-കുൽ (Issyk-Kul) വടക്കുകിഴക്ക് ഭാഗത്താണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. നരിൻ (Naryn), ചു (Chu) തുടങ്ങിയ നദികൾ ആഴമേറിയ താഴ്‌വരകളിലൂടെ ഒഴുകി രാജ്യത്തിന്റെ അതിർത്തികൾക്കപ്പുറമുള്ള വലിയ നദീതടങ്ങളിലേക്ക് ചേരുന്നു.
• കോണ്ടിനെന്റൽ കാലാവസ്ഥ (Continental climate): വേനൽക്കാലത്ത് ചൂടും വരൾച്ചയും അനുഭവപ്പെടുന്നു, എന്നാൽ ശൈത്യകാലം കനത്ത മഞ്ഞുവീഴ്ചയോടെ കഠിനമായിരിക്കും. താഴ്‌വരകൾക്കും ഉയർന്ന പീഠഭൂമികൾക്കും ഇടയിൽ താപനില വളരെ വ്യത്യസ്തമാണ്.

സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയും സംസ്കാരവും

• ഉപജീവനമാർഗ്ഗം: കാലിമേയ്ക്കൽ (animal husbandry) ആണ് പല കിർഗിസ് ആളുകളുടെയും ഉപജീവനമാർഗ്ഗം. ഇവർ ആടുകളുടെയും കുതിരകളുടെയും കൂട്ടത്തെ കാലികമായ മേച്ചിൽപ്പുറങ്ങൾക്കിടയിൽ മാറ്റിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ഗോതമ്പ്, ബാർലി, പഴങ്ങൾ എന്നിവയാണ് കൃഷിയിൽ പ്രധാനമായും ഉൾപ്പെടുന്നത്.
• പ്രകൃതിവിഭവങ്ങൾ: സ്വർണ്ണം, കൽക്കരി, അപൂർവ്വ ഭൗമ ലോഹങ്ങൾ (rare earth metals) എന്നിവയുടെ നിക്ഷേപം ഈ രാജ്യത്തുണ്ട്. പർവത നദികളിൽ നിന്നുള്ള ജലവൈദ്യുതിയാണ് (Hydropower) പ്രധാന ഊർജ്ജ സ്രോതസ്സ്.
• സാംസ്കാരിക പൈതൃകം: പരമ്പരാഗത ഫെൽറ്റ് യുർട്ടുകൾ (yurts), ഇതിഹാസ കാവ്യങ്ങൾ, കോക്ക് ബോറു (Kok boru) പോലുള്ള കുതിരപ്പന്തയങ്ങൾ എന്നിവ ഇപ്പോഴും പ്രധാനമാണ്. രാജ്യത്തിന്റെ സോവിയറ്റ് ഭൂതകാലം കാരണം കിർഗിസ് ഭാഷയ്ക്കൊപ്പം റഷ്യൻ ഭാഷയും വ്യാപകമായി സംസാരിക്കപ്പെടുന്നു.

ഉറവിടം: Hindustan Times