വാർത്തകളിൽ ഇടംനേടിയത് എന്തുകൊണ്ട്?
ഇന്തോനേഷ്യയിലെ യോഗ്യകർത്തയിലെ (Yogyakarta) പ്രമ്പാനൻ ക്ഷേത്ര (Prambanan Temple) സമുച്ചയം പുനരുദ്ധരിക്കാൻ ഇന്ത്യയും ഇന്തോനേഷ്യയും ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കാൻ ധാരണയായി. ഇന്ത്യയുടെ "ആക്റ്റ് ഈസ്റ്റ്" (Act East) നയത്തിന് കീഴിൽ വളർന്നുവരുന്ന സാംസ്കാരിക ബന്ധങ്ങൾക്ക് അടിവരയിടുന്ന ഈ പങ്കാളിത്തം, തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യൻ പൈതൃകം സംരക്ഷിക്കുന്നതിൽ ഇന്ത്യയുടെ വൈദഗ്ദ്ധ്യം പ്രയോജനപ്പെടുത്താനും ലക്ഷ്യമിടുന്നു.
പശ്ചാത്തലം
ഇന്തോനേഷ്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഹിന്ദു ക്ഷേത്ര സമുച്ചയവും യുനെസ്കോയുടെ ലോക പൈതൃക (UNESCO World Heritage) കേന്ദ്രവുമാണ് പ്രമ്പാനൻ. ഒമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഹിന്ദു സഞ്ജയ രാജവംശം (Sanjaya dynasty) നിർമ്മിച്ച ഈ സമുച്ചയം, ഹിന്ദു ദൈവങ്ങളായ ശിവൻ, വിഷ്ണു, ബ്രഹ്മാവ് എന്നിവരടങ്ങുന്ന ത്രിമൂർത്തികൾക്ക് (Trimurti) സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. തുടർച്ചയായ ഭൂകമ്പങ്ങളെയും അഗ്നിപർവ്വത സ്ഫോടനങ്ങളെയും തുടർന്ന് നൂറ്റാണ്ടുകളോളം ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട ഈ ക്ഷേത്രം, 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഡച്ച് പുരാവസ്തു ഗവേഷകർ കണ്ടെത്തുകയും ഭാഗികമായി പുനരുദ്ധരിക്കുകയും ചെയ്തു. ശിവന് സമർപ്പിച്ചിട്ടുള്ള 47 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള പ്രധാന ഗോപുരത്തിന് ചുറ്റുമായി ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്ന 200-ലധികം ഘടനകൾ ഇതിലുണ്ട്, രാമായണത്തിലെ ദൃശ്യങ്ങൾ ചിത്രീകരിക്കുന്ന അതിമനോഹരമായ കൊത്തുപണികൾ (bas-reliefs) ഇവിടെ കാണാം. ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ പല്ലവ പാരമ്പര്യത്തിന്റെ സ്വാധീനമുള്ള പ്രാദേശിക ജാവാനീസ് ശൈലികൾ സമന്വയിപ്പിച്ചതാണ് ഇവിടുത്തെ വാസ്തുവിദ്യ.
പുനരുദ്ധാരണ ശ്രമത്തിന്റെ പ്രധാന സവിശേഷതകൾ
- രാഷ്ട്രങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള പങ്കാളിത്തം: കംബോഡിയയിലെ ആങ്കോർ വാട്ടിലും (Angkor Wat) വിയറ്റ്നാമിലെ മൈ സണിലും (My Son) ഇന്ത്യ നടത്തിയ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് സമാനമായി, തകർന്നുകിടക്കുന്ന കല്ലുകൾ അവയുടെ യഥാർത്ഥ അടിത്തറയിൽ പുനർനിർമ്മിക്കുന്ന 'അനാസ്റ്റിലോസിസ്' (anastylosis) സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനായി ഇന്തോനേഷ്യ ആർക്കിയോളജിക്കൽ സർവേ ഓഫ് ഇന്ത്യയെ (Archaeological Survey of India) ക്ഷണിച്ചു.
- ഒരു സാംസ്കാരിക ഭൂപ്രകൃതി സംരക്ഷിക്കുന്നു: ഈ പ്രദേശത്തെ വിശാലമായ പൈതൃക ഭൂപ്രകൃതിയുടെ ഭാഗമായി അംഗീകരിച്ചുകൊണ്ട്, പുനരുദ്ധാരണം പ്രമ്പാനനിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങാതെ അനുബന്ധ ബുദ്ധ സമുച്ചയങ്ങളായ സേവു (Sewu), പ്ലാവോസൻ (Plaosan) എന്നിവയിലേക്കും വ്യാപിപ്പിക്കും.
- സോഫ്റ്റ് ഡിപ്ലോമസി (Soft diplomacy): സാംസ്കാരിക നയതന്ത്രത്തെ എടുത്തുകാണിക്കുന്നതാണ് ഇന്ത്യയുടെ ഇടപെടൽ; തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യയിലെ മുൻകാല പദ്ധതികൾ പ്രാദേശിക ബന്ധങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും സംരക്ഷണത്തിൽ ഇന്ത്യയുടെ വൈദഗ്ദ്ധ്യം തെളിയിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
പ്രാധാന്യം
- പൈതൃക സംരക്ഷണം: ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പുനരുദ്ധാരണം ഇന്ത്യക്ക് പുറത്തുള്ള പുരാതന ഹിന്ദു വാസ്തുവിദ്യയുടെ മികച്ച ഉദാഹരണത്തെ സംരക്ഷിക്കുകയും വരുംതലമുറകൾക്കായി അത് നിലനിർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.
- സാംസ്കാരിക ബന്ധം: ഈ പദ്ധതി ഇന്ത്യയും ഇന്തോനേഷ്യയും തമ്മിലുള്ള സാംസ്കാരിക ബന്ധം കൂടുതൽ ദൃഢമാക്കുകയും, തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യയുമായുള്ള ബന്ധം ശക്തിപ്പെടുത്താൻ ലക്ഷ്യമിടുന്ന വിശാലമായ "ആക്റ്റ് ഈസ്റ്റ്" നയത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
- വിനോദസഞ്ചാര കുതിപ്പ്: നന്നായി പുനരുദ്ധരിക്കപ്പെട്ട ഒരു സമുച്ചയത്തിലേക്ക് കൂടുതൽ സന്ദർശകർ എത്തുന്നതിലൂടെ, അത് പ്രാദേശിക സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് സംഭാവന നൽകുകയും പങ്കിട്ട സാംസ്കാരിക പൈതൃകത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അവബോധം വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യും.
ഉപസംഹാരം
സാംസ്കാരിക സമ്പത്ത് സംരക്ഷിക്കുന്നതിനൊപ്പം പൈതൃക സംരക്ഷണത്തിന് അന്താരാഷ്ട്ര സൗഹൃദം എങ്ങനെ വളർത്താനാകുമെന്ന് പ്രമ്പാനൻ പുനരുദ്ധാരണ പദ്ധതി കാണിച്ചുതരുന്നു. വൈദഗ്ധ്യവും വിഭവങ്ങളും പങ്കിടുന്നതിലൂടെ, ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിന് കുറുകെയുള്ള നൂറ്റാണ്ടുകൾ പഴക്കമുള്ള സാംസ്കാരിക വിനിമയത്തിന്റെ തെളിവായി നിൽക്കുന്ന ഒരു സ്മാരകം ഇന്ത്യയും ഇന്തോനേഷ്യയും സംരക്ഷിക്കുകയാണ്.
ഉറവിടം: The Print