വാർത്തകളിൽ എന്തുകൊണ്ട്?
സോമനാഥ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ (Somnath Temple) പുനർനിർമ്മാണത്തിന്റെ (reconstruction) 75-ാം വാർഷിക (anniversary) ആഘോഷങ്ങളിൽ താൻ പങ്കെടുക്കുമെന്ന് പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി 2026 മെയ് 11-ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു. സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തരം ക്ഷേത്രം പുനർനിർമ്മിച്ചതിനെ ആദരിക്കുകയും അതിജീവനത്തിന്റെ (resilience) പ്രതീകമെന്ന നിലയിലുള്ള അതിന്റെ പങ്കിനെ ആഘോഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതാണ് ഈ ചടങ്ങ്.
പശ്ചാത്തലം
ഇന്ത്യയുടെ പടിഞ്ഞാറൻ തീരത്ത് ഗുജറാത്തിലെ പ്രഭാസ് പാടാനിലാണ് (Prabhas Patan) Somnath Temple സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. പരമശിവന് സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ഇത് പന്ത്രണ്ട് ജ്യോതിർലിംഗ (jyotirlinga) ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. നൂറ്റാണ്ടുകളായി പ്രശസ്തമായ ഒരു തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമാണിത്. ചരിത്രത്തിൽ പലതവണ ക്ഷേത്രം നശിപ്പിക്കപ്പെടുകയും പുനർനിർമ്മിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
പ്രധാന വിവരങ്ങൾ
- 10-നും 18-നും ഇടയിലുള്ള നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ അറബ്, തുർക്കി ആക്രമണകാരികൾ സോമനാഥ ക്ഷേത്രം പലതവണ കൊള്ളയടിച്ചതായി ചരിത്രരേഖകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. എന്നിട്ടും, സാംസ്കാരിക അഭിമാനത്തിന്റെ പ്രതീകമായി പ്രാദേശിക ഭരണാധികാരികളും ഭക്തരും (devotees) ക്ഷേത്രം പലതവണ പുനർനിർമ്മിച്ചു.
- ഇന്ത്യയ്ക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിച്ച ശേഷം, സർദാർ വല്ലഭായ് പട്ടേൽ (Sardar Vallabhbhai Patel) സോമനാഥ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പുനർനിർമ്മാണത്തിന് നേതൃത്വം നൽകി. മാരു-ഗുർജര വാസ്തുവിദ്യാ ശൈലിയിൽ (Maru-Gurjara architectural style) നിർമ്മിച്ച പുതിയ ക്ഷേത്രം 1951 മെയ് മാസത്തിൽ അന്നത്തെ രാഷ്ട്രപതി ഡോ. രാജേന്ദ്ര പ്രസാദാണ് (Dr Rajendra Prasad) ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത്.
- അറബിക്കടലിന് (Arabian Sea) അഭിമുഖമായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഈ ക്ഷേത്രസമുച്ചയം വെരാവൽ (Veraval) തുറമുഖത്തിന് സമീപമാണ്. ഐതീഹ്യമനുസരിച്ച് (legend), ചന്ദ്രദേവനായ സോമൻ (Soma) തന്റെ പ്രകാശം വീണ്ടെടുക്കാൻ ഇവിടെ തപസ്സുചെയ്തുവെന്നും അതിനാലാണ് ക്ഷേത്രത്തിന് ഈ പേര് ലഭിച്ചതെന്നും കരുതപ്പെടുന്നു (സോമനാഥ് എന്നാൽ "ചന്ദ്രന്റെ നാഥൻ" എന്നാണ് അർത്ഥം).
- ദ്വാരക (Dwarka), രാമേശ്വരം (Rameswaram), പുരി (Puri), ചിദംബരം (Chidambaram) എന്നിവയ്ക്കൊപ്പം ഇന്ത്യയിലെ അഞ്ച് പ്രധാന തീരദേശ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് സോമനാഥ്. വരാനിരിക്കുന്ന വാർഷിക ആഘോഷങ്ങൾ അതിന്റെ ചരിത്രപരവും ആത്മീയവുമായ പ്രാധാന്യം എടുത്തുകാണിക്കും.