దిగుమతి ఆధారిత ఆదాయం వేగంగా పెరగడంతో అక్టోబర్‌లో పెరిగిన జీఎస్టీ వసూళ్లు
Where it stands
అక్టోబర్ 2026లో భారత స్థూల జీఎస్టీ (GST) వసూళ్లు ₹2,31,290 కోట్లకు చేరుకున్నాయి, ఇది అంతకుముందు ఏడాది అక్టోబర్ కంటే 22.9% ఎక్కువ. ఈ తాత్కాలిక గణాంకాలను 1 నవంబర్‌న విడుదల చేశారు. ₹27,934 కోట్ల రీఫండ్ల తర్వాత ప్రభుత్వానికి నికర జీఎస్టీ ఆదాయంగా ₹2,03,356 కోట్లు మిగిలాయి. దేశీయ లావాదేవీల నుంచి వచ్చిన వసూళ్ల కంటే దిగుమతులతో ముడిపడిన వసూళ్లు వేగంగా పెరిగాయి. స్థూల దిగుమతి ఆదాయం 42.2% పెరగగా, స్థూల దేశీయ ఆదాయం 15.8% పెరిగింది. మొత్తం వసూళ్లలో దిగుమతుల వాటా ₹72,246 కోట్లుగా ఉంది. అందువల్ల ఈ బలమైన మొత్తం గణాంకాన్ని కేవలం భారతదేశంలోని వ్యాపార సంస్థల అమ్మకాల కొలమానంగా మాత్రమే చూడలేం. స్థూల, నికర ఆదాయాల మధ్య తేడా కూడా కీలకమైనది. స్థూల వసూళ్లలో రీఫండ్లకు ముందు అందిన మొత్తాన్ని లెక్కిస్తారు. నికర వసూళ్లలో అర్హులైన పన్ను చెల్లింపుదారులకు తిరిగి చెల్లించిన మొత్తాన్ని తీసివేస్తారు. వసూళ్లు, రీఫండ్లు వేర్వేరు రేట్లలో పెరగడం వల్ల నికర ఆదాయం ఏడాది క్రితం కంటే 25.6% అధికంగా నమోదైంది. ప్రభుత్వ ఆర్థిక స్థితిగతుల పరంగా చూస్తే, అధిక నికర ఆదాయం అనేది ఇతర ఆర్థిక నిర్ణయాలను పరిశీలించే ముందు అందుబాటులో ఉండే పన్ను మొత్తాన్ని పెంచుతుంది. కుటుంబాల విషయానికొస్తే, ఈ ప్రకటన కొత్త జీఎస్టీ రేటును గానీ, దుకాణాల్లో ధరల తక్షణ మార్పును గానీ ప్రకటించడం లేదు. పన్ను పరిధిలోకి వచ్చే కార్యకలాపాలు, ధరలు, దిగుమతులు, నిబంధనల పాటింపును బట్టి ఆదాయం మారవచ్చు. ఆర్థిక వ్యవస్థ ఎంత ఎక్కువ భౌతిక ఉత్పత్తిని సాధించిందో ఈ గణాంకాలు మాత్రమే చూపించలేవు.
Background
జీఎస్టీ అనేది వస్తువులు, సేవల సరఫరాపై విధించే పన్ను. ఒక వ్యాపార సంస్థ తన అమ్మకాలపై వర్తించే పన్నును వసూలు చేస్తుంది, అలాగే అర్హత ఉన్న కొనుగోళ్లపై అప్పటికే చెల్లించిన పన్నును లెక్కలోకి తీసుకుంటుంది. ఒక ఉత్పత్తి వివిధ వ్యాపార సంస్థల గుండా వెళ్తున్నప్పుడు ఒకే విలువపై పదేపదే పన్ను పడకుండా నివారించడానికి ఈ ఇన్‌పుట్-టాక్స్-క్రెడిట్ (Input-tax-credit) విధానం సహాయపడుతుంది. ఈ పన్నుకు సమాఖ్య నిర్మాణం కూడా ఉంది. ఒక రాష్ట్రం లోపల జరిగే సరఫరాల్లో సాధారణంగా కేంద్ర వాటా అయిన సీజీఎస్టీ (CGST), రాష్ట్ర వాటా అయిన ఎస్‌జీఎస్టీ (SGST) ఉంటాయి. అంతర్రాష్ట్ర సరఫరాలు, దిగుమతులకు ఇంటిగ్రేటెడ్ జీఎస్టీ లేదా ఐజీఎస్టీ (IGST) వర్తిస్తుంది. ఆ తర్వాత సెటిల్‌మెంట్ ఏర్పాట్ల ద్వారా సంబంధిత మొత్తాలను ప్రభుత్వాల మధ్య పంపిణీ చేస్తారు. నెలవారీ వసూళ్లలో పలు ఆదాయ ప్రవాహాలు కలుస్తాయి. వీటిలో దేశీయ లావాదేవీలు, దిగుమతులతో ముడిపడిన పన్నుతో పాటు వివిధ రిటర్న్ కాలానికి సంబంధించిన చెల్లింపులు ఉంటాయి. రీఫండ్ల ద్వారా ఎగుమతిదారులతో సహా అర్హులైన పన్ను చెల్లింపుదారులకు సొమ్మును తిరిగి చెల్లిస్తారు. అందువల్ల స్థూల గణాంకం, నికర గణాంకం అనేవి ఒకే ఆదాయ ఖాతాలోని వేర్వేరు దశలను వివరిస్తాయి. ఒక సాధారణ ఊహాత్మక ఉదాహరణ కోసం, ప్రభుత్వానికి వంద రూపాయలు వసూలై, అందులో పది రూపాయలను రీఫండ్ల రూపంలో తిరిగి ఇచ్చిందనుకుందాం. అప్పుడు స్థూల ఆదాయం వంద రూపాయలు కాగా, నికర ఆదాయం తొంభై రూపాయలు అవుతుంది. వసూళ్లు, రీఫండ్లు వేర్వేరు వేగంతో మారితే వాటి వృద్ధి రేట్లు కూడా భిన్నంగా ఉంటాయి. అందుకే అక్టోబర్ ప్రకటనలో ఈ రెండు కొలమానాలనూ నివేదించారు. వార్షిక ప్రాతిపదికన వృద్ధి అనేది ఈ అక్టోబర్‌ను గత ఏడాది అక్టోబర్‌తో పోలుస్తుంది. ఇది సెప్టెంబర్ నుంచి అక్టోబర్‌కు జరిగిన పెరుగుదలను కొలవదు. అలాగే పన్ను ఆదాయం అనేది ఉత్పత్తి అయిన వస్తువుల ప్రత్యక్ష లెక్క కూడా కాదు. ఆర్థిక కార్యకలాపాలతో పాటు ధరలు, పన్ను నిబంధనలు, చెల్లింపుల సమయం, పన్ను చెల్లింపు నిబద్ధత వంటివి వసూళ్లను ప్రభావితం చేయగలవు.
How it developed
-
2017 to July 2026How it started
కేంద్ర-రాష్ట్ర మండలి ఆధ్వర్యంలో 1 July 2017 న GST ప్రారంభమైంది
1 July 2017 న భారతదేశం అంతటా GST ప్రారంభమైంది. కేంద్ర, రాష్ట్ర మంత్రులతో కూడిన GST Council పన్ను రేట్లను సిఫార్సు చేస్తుంది. 22 September 2025 నుండి, చాలా వస్తువులు మరియు సేవలు 5, 18 శాతం అనే రెండు రేట్ల కిందకు వస్తాయి. జూన్ 2026 మొత్తం ఆదాయం 1,94,812 కోట్ల రూపాయలు. జూలై 2026 మొత్తం ఆదాయం 2,11,205 కోట్ల రూపాయలకు పెరిగింది.
-
1 Sep, 12:21 pm ISTNew fact
ఆగస్టు 2026 లో GST ఆదాయం 14.8 శాతం పెరిగి 1,99,853 కోట్ల రూపాయలకు చేరుకుంది
ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ ఆగస్టు 2026 కోసం తాత్కాలిక GST గణాంకాలను 1 September 2026 న విడుదల చేసింది. మొత్తం ఆదాయం 1,99,853 కోట్ల రూపాయలు. మొత్తం ఆదాయం ఆగస్టు 2025 నాటి 1,74,116 కోట్ల రూపాయల కంటే 14.8 శాతం ఎక్కువ. రిఫండ్‌ల తర్వాత నికర ఆదాయం 1,68,057 కోట్ల రూపాయలు, 8.3 శాతం పెరుగుదల.
-
1 November 2026New fact
అక్టోబర్ ఆదాయ ఖాతా వసూళ్లను రీఫండ్ల నుంచి వేరు చేసి చూపుతోంది
స్థూల జీఎస్టీ ఆదాయం అక్టోబర్ 2025లోని ₹1,88,125 కోట్ల నుంచి అక్టోబర్ 2026లో ₹2,31,290 కోట్లకు పెరిగింది. రీఫండ్లు ₹26,225 కోట్ల నుంచి ₹27,934 కోట్లకు పెరిగాయి. తాజా రీఫండ్లను తీసివేయగా నికర ఆదాయం ₹2,03,356 కోట్లుగా ఉంది, ఏడాది క్రితం ఇది ₹1,61,900 కోట్లుగా ఉండేది. ఈ గణాంకాలు దేశీయ, దిగుమతి ఆధారిత వసూళ్లను కూడా వేరు చేసి చూపిస్తున్నాయి. ప్రతి రూపాయినీ బలమైన దేశీయ ఉత్పత్తికి నిదర్శనంగా భావించకుండా, పెరుగుదల ఎక్కడి నుంచి వచ్చిందో గుర్తించేందుకు ఇది సహాయపడుతుంది. ఈ గణాంకాలు తాత్కాలికమైనవి, తుది ఖాతాలు ఖరారైనప్పుడు వీటిలో మార్పులు ఉండవచ్చు.
Why it matters for UPSC
జీఎస్-3 కోసం, స్థూల జీఎస్టీ ఆదాయం, రీఫండ్లు, నికర ఆదాయం మధ్య తేడాను గుర్తించండి. దేశీయ వసూళ్లను దిగుమతి ఆధారిత వసూళ్ల నుంచి వేరు చేసి చూడండి. ద్రవ్య రూపంలోని పన్ను ఆదాయం ప్రభుత్వ ఆర్థిక స్థితిగతుల గురించి సమాచారం ఇస్తున్నప్పటికీ, అది వాస్తవ ఉత్పత్తి వృద్ధికి ప్రత్యక్ష కొలమానం ఎందుకు కాదో వివరించండి.
Key terms
Sources (8)
- GST Council · official · The GST Council2 Sep, 1:23 am
- GST Council · official · Recommendations of the 56th Meeting of the GST Council held at New Delhi, today2 Sep, 1:26 am
- Central Board of Indirect Taxes and Customs · official · Know About GST2 Sep, 1:28 am
- Akashvani News · official · GST collections witness significant rise of 14.8% to 2 cr2 Sep, 1:26 am
- Forbes India · India's August GST Collections Climb 14.8% Despite Sharp Rise in Refunds2 Sep, 1:23 am
- IANS · GST collections rise 14.8 pc to nearly Rs 2 lakh crore in August2 Sep, 1:25 am
- GST Network · official · GST Gross and Net Collections as on 31/10/20262 Nov, 5:48 pm
- Business Standard · Net GST collections rise 25.6% to ₹2.03 trillion, fastest growth in FY272 Nov, 5:48 pm