ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ ಏಕಿದೆ?
ಇತ್ತೀಚಿನ ಉಪಗ್ರಹ ಅಧ್ಯಯನಗಳು (satellite studies) ಮತ್ತು ವರದಿಗಳು ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದ (Caspian Sea) ನೀರಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿನ ಆತಂಕಕಾರಿ ಕುಸಿತದ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿವೆ. ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೀರು ತೆಗೆಯುವಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ (upstream water extraction) ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಸಮುದ್ರವು 30 ಮೀಟರ್ಗಳಷ್ಟು ಕುಸಿಯಬಹುದು ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಹಿನ್ನೆಲೆ
ರಷ್ಯಾ, ಕಝಾಕಿಸ್ತಾನ್, ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್, ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಅಜೆರ್ಬೈಜಾನ್ ಗಡಿಯಾಗಿರುವ ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಸಮುದ್ರವು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಆವೃತವಾದ ಒಳನಾಡಿನ ಜಲಮೂಲವಾಗಿದೆ (enclosed inland water body). ಇದು ಜಪಾನ್ಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾದ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿರುವ 386,000 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈ ನೀರಿನ (inland surface water) ಸರಿಸುಮಾರು ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪುರಾತನ ಪ್ಯಾರಾಟೆಥಿಸ್ ಸಾಗರದ (ancient Paratethys Ocean) ಒಂದು ಭಾಗವು ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಲಕ್ಷಾಂತರ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಇದು ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ಈ ಸಮುದ್ರವು ಉಪ್ಪಾಗಿದ್ದರೂ (saline) ಸಾಗರಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಉಪ್ಪಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ವೋಲ್ಗಾ (Volga) ಮತ್ತು ಇತರ ನದಿಗಳಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಿಹಿನೀರನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು
- ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಹಾಟ್ಸ್ಪಾಟ್: ಈ ಸಮುದ್ರವು ಸ್ಥಳೀಯ ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಸೀಲ್ (Caspian seal) ಮತ್ತು ಕ್ಯಾವಿಯರ್ (caviar) ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುವ ರೋ (roe) ಹೊಂದಿರುವ ಹಲವಾರು ಜಾತಿಯ ಸ್ಟರ್ಜನ್ಗಳಿಗೆ (sturgeon) ಆತಿಥ್ಯ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು (wetlands) ಲಕ್ಷಾಂತರ ವಲಸೆ ಹಕ್ಕಿಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತವೆ.
- ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಕೇಂದ್ರ (Resource hub): ಇದರ ಸಮುದ್ರತಳದ (seabed) ಕೆಳಗೆ ಅಪಾರವಾದ ತೈಲ ಮತ್ತು ಅನಿಲ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಿವೆ, ಮತ್ತು ಇದರ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಯು ಅದರ ತೀರದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತದೆ.
- ಪರಿಸರದ ಅವನತಿ: 1990 ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಿಂದ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ತಾಪಮಾನದಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆವಿಯಾಗುವಿಕೆ (evaporation), ಒಳಹರಿವು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುವುದು (reduced inflow) ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿಗಾಗಿ ನೀರನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯುವಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟವು ಕುಸಿಯುತ್ತಿದೆ. ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಗಳು ಆಳವಿಲ್ಲದ ಕೊಲ್ಲಿಗಳ (shallow bays) ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪಿನ ಸಮತಟ್ಟಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳು (salt flats) ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ, ಇದು ಮೀನಿನ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ತಾಣಗಳಿಗೆ (fish breeding grounds) ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕುತ್ತದೆ.
- ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾದ ಕುಸಿತ: 2100 ರ ವೇಳೆಗೆ ಸಮುದ್ರವು 8-30 ಮೀಟರ್ ನೀರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅಂದಾಜಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಇದು ಬಂದರುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು.
ಮುನ್ನೋಟ (Outlook)
ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದ ಕುಗ್ಗುವಿಕೆ ತುರ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕಾಳಜಿಯಾಗಿದೆ. ನೀರಿನ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು, ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲು ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಇದು ಕರಾವಳಿ ರಾಜ್ಯಗಳ (littoral states) ನಡುವೆ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತದೆ. ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಒಳನಾಡಿನ ಸಮುದ್ರಗಳು (inland seas) ಮತ್ತು ಸರೋವರಗಳ ಮೇಲೆ ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯ ವ್ಯಾಪಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಈ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಮೂಲ: ET