వార్తల్లో ఎందుకు ఉంది?
అస్సాం-మేఘాలయ సరిహద్దులోని స్థానిక సంఘాలు కుల్సి నదిపై (Kulsi River) ప్రతిపాదించబడిన 55 మెగావాట్ల జలవిద్యుత్-కమ్-నీటిపారుదల (hydropower‑cum‑irrigation) ప్రాజెక్టును వ్యతిరేకిస్తున్నాయి. దశాబ్దాల క్రితం ఊహించిన ఈ ప్రాజెక్ట్, సంభావ్య స్థానభ్రంశం (displacement), పర్యావరణ నష్టం మరియు అంతరించిపోతున్న నదీ డాల్ఫిన్లకు (river dolphins) ముప్పు వాటిల్లుతుందన్న ఆందోళనల కారణంగా ప్రతిఘటనను ఎదుర్కొంటోంది.
నేపథ్యం
కుల్సి బ్రహ్మపుత్ర నదికి ఉపనది. ఇది మేఘాలయలోని పశ్చిమ ఖాసీ కొండలలో పుట్టి ఉత్తరం వైపుగా అస్సాంలోకి ప్రవహిస్తుంది. స్వచ్ఛమైన నీరు మరియు అరుదైన గంగా నది డాల్ఫిన్కు (Gangetic river dolphin) నివాసంగా ప్రసిద్ధి చెందిన ఈ నది, స్థానిక మత్స్య సంపద మరియు వ్యవసాయానికి మద్దతు ఇస్తుంది.
జలవిద్యుత్ ప్రతిపాదన 1990లలో అస్సాం మరియు మేఘాలయ మధ్య జాయింట్ వెంచర్గా మొదటిసారిగా తీసుకురాబడింది. ఉకియం (Ukiam) గ్రామం సమీపంలో ప్రణాళిక చేయబడిన డ్యామ్ సైట్, పొడి కాలాల కోసం (lean seasons) వర్షాకాలపు నీటిని నిల్వ చేయడం ద్వారా నీటిపారుదల అవసరాలను కూడా తీర్చనుంది.
నివాసితులు వ్యక్తం చేసిన ఆందోళనలు
- సంఘాల స్థానభ్రంశం (Displacement of communities): ఈ డ్యామ్ లోతట్టు ప్రాంతాలను ముంచెత్తుతుంది. రభా (Rabha), గారో (Garo) మరియు ఖాసీ (Khasi) సంఘాలు నివసించే సుమారు రెండు డజన్ల గ్రామాలను ముంచే అవకాశం ఉంది.
- పర్యావరణ ప్రభావం (Ecological impact): ఈ నది సుమారు ఇరవై అంతరించిపోతున్న గంగా నది డాల్ఫిన్లకు మరియు వివిధ చేపల జాతులకు ఆశ్రయం కల్పిస్తుంది. ఒక పెద్ద రిజర్వాయర్ ఆవాసాలను మరియు నీటి నాణ్యతను మారుస్తుంది, ఇది జీవవైవిధ్యం (biodiversity) పై ప్రభావం చూపుతుంది.
- చిత్తడి నేలలపై (wetlands) ప్రభావం: పర్యాటక ప్రదేశం మరియు పక్షుల ఆవాసమైన సుందరమైన చందుబి సరస్సు (Chandubi Lake) తో సహా సమీపంలోని చిత్తడి నేలలకు ఈ ప్రాజెక్ట్ హాని కలిగిస్తుందని కార్యకర్తలు భయపడుతున్నారు.
- సంప్రదింపుల లేమి: పబ్లిక్ హియరింగ్లు (public hearings) సరిపోవని మరియు ప్రాజెక్ట్ ప్లానర్లు కమ్యూనిటీ ఆందోళనలను తగినంతగా పరిష్కరించలేదని చాలామంది స్థానికులు వాదిస్తున్నారు.
ప్రస్తుత స్థితి
2025లో విద్యార్థి సంఘాలు మరియు పౌర సమాజ సమూహాల కూటమి ర్యాలీలను నిర్వహించడంతో నిరసనలు తీవ్రమయ్యాయి, ప్రజల సమ్మతి లేకుండా ప్రాజెక్ట్ ముందుకు సాగదని అస్సాం ముఖ్యమంత్రి చెప్పవలసి వచ్చింది. ఏప్రిల్ 2026 నాటికి ఈ ప్రాజెక్ట్ నిలిపివేయబడింది మరియు తదుపరి సాధ్యాసాధ్యాల అధ్యయనాలు (feasibility studies) మరియు సంప్రదింపులు ఆశించబడుతున్నాయి.
మూలాలు: ETV భారత్