എന്തുകൊണ്ടാണ് വാർത്തകളിൽ?
അസം-മേഘാലയ അതിർത്തിയിലുള്ള കുൽസി നദിയിൽ (Kulsi River) നിർദിഷ്ട 55 മെഗാവാട്ട് ജലവൈദ്യുത-ജലസേചന (hydropower‑cum‑irrigation) പദ്ധതിക്കെതിരെ പ്രാദേശിക സമൂഹങ്ങൾ പ്രതിഷേധിക്കുകയാണ്. പതിറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുമ്പ് വിഭാവനം ചെയ്ത ഈ പദ്ധതി, ജനങ്ങളുടെ കുടിയൊഴിപ്പിക്കൽ (displacement), പാരിസ്ഥിതിക നാശം, വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്ന നദീ ഡോൾഫിനുകൾക്കുള്ള (river dolphins) ഭീഷണി എന്നിവ കാരണം എതിർപ്പ് ക്ഷണിച്ചുവരുത്തി.
പശ്ചാത്തലം
ബ്രഹ്മപുത്രയുടെ ഒരു പോഷകനദിയാണ് (tributary) കുൽസി. മേഘാലയയിലെ വെസ്റ്റ് ഖാസി കുന്നുകളിൽ നിന്ന് ഉദ്ഭവിക്കുന്ന ഇത് വടക്കോട്ട് അസമിലേക്ക് ഒഴുകുന്നു. ശുദ്ധജലത്തിനും അപൂർവ്വമായ ഗംഗാ നദി ഡോൾഫിനുകളുടെ (Gangetic river dolphin) ആവാസവ്യവസ്ഥയ്ക്കും പേരുകേട്ട ഈ നദി പ്രാദേശിക മത്സ്യബന്ധനത്തെയും കൃഷിയെയും പിന്തുണയ്ക്കുന്നു.
1990-കളിലാണ് അസമിന്റെയും മേഘാലയയുടെയും സംയുക്ത സംരംഭമായി ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി ആദ്യമായി നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടത്. വേനൽക്കാലത്തേക്കായി മഴവെള്ളം സംഭരിച്ച് ജലസേചന ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റാനും ഉകിയാം (Ukiam) ഗ്രാമത്തിന് സമീപമുള്ള നിർദിഷ്ട അണക്കെട്ട് ലക്ഷ്യമിടുന്നു.
പ്രദേശവാസികൾ ഉന്നയിക്കുന്ന ആശങ്കകൾ
- സമൂഹങ്ങളെ കുടിയൊഴിപ്പിക്കൽ (Displacement of communities): അണക്കെട്ട് താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളെ വെള്ളത്തിനടിയിലാക്കുകയും രാഭ (Rabha), ഗാരോ (Garo), ഖാസി (Khasi) സമൂഹങ്ങൾ അധിവസിക്കുന്ന ഇരുപതോളം ഗ്രാമങ്ങളെ മുക്കുകയും ചെയ്യും.
- പാരിസ്ഥിതിക ആഘാതം (Ecological impact): ഇരുപതോളം വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്ന ഗംഗാ നദി ഡോൾഫിനുകൾക്കും വിവിധ മത്സ്യ ഇനങ്ങൾക്കും ഈ നദി ആവാസവ്യവസ്ഥയൊരുക്കുന്നു. ഒരു വലിയ റിസർവോയർ വരുന്നതോടെ ആവാസവ്യവസ്ഥയിലും ജലത്തിന്റെ ഗുണനിലവാരത്തിലും മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടാകുകയും ഇത് ജൈവവൈവിധ്യത്തെ (biodiversity) ബാധിക്കുകയും ചെയ്യാം.
- തണ്ണീർത്തടങ്ങളെ (wetlands) ബാധിക്കുന്നു: വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രവും പക്ഷിസങ്കേതവുമായ മനോഹരമായ ചന്ദുബി തടാകം (Chandubi Lake) ഉൾപ്പെടെയുള്ള സമീപത്തെ തണ്ണീർത്തടങ്ങൾക്ക് ഈ പദ്ധതി ദോഷം ചെയ്യുമെന്ന് പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകർ ഭയപ്പെടുന്നു.
- കൂടിയാലോചനകളുടെ അഭാവം: പൊതു ഹിയറിംഗുകൾ (public hearings) അപര്യാപ്തമാണെന്നും പ്രോജക്ട് പ്ലാനർമാർ സമൂഹത്തിന്റെ ആശങ്കകൾ വേണ്ടത്ര പരിഹരിച്ചിട്ടില്ലെന്നും പല നാട്ടുകാരും വാദിക്കുന്നു.
നിലവിലെ സ്ഥിതി
2025-ൽ വിദ്യാർത്ഥി യൂണിയനുകളുടെയും സിവിൽ സൊസൈറ്റി ഗ്രൂപ്പുകളുടെയും സഖ്യം റാലികൾ സംഘടിപ്പിച്ചതോടെ പ്രതിഷേധം ശക്തമായി. ജനങ്ങളുടെ സമ്മതമില്ലാതെ പദ്ധതിയുമായി മുന്നോട്ട് പോകില്ലെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കാൻ ഇത് അസം മുഖ്യമന്ത്രിയെ പ്രേരിപ്പിച്ചു. 2026 ഏപ്രിൽ വരെ പദ്ധതി നിർത്തിവച്ചിരിക്കുകയാണ്, കൂടുതൽ സാധ്യതാ പഠനങ്ങളും (feasibility studies) കൂടിയാലോചനകളും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു.
ഉറവിടങ്ങൾ: ഇടിവി ഭാരത് (ETV Bharat)