ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿರುವುದೇಕೆ?
25 ಮೇ 2026 ರಂದು ಆಡಳಿತ ಸುಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳ ಇಲಾಖೆಯು (Department of Administrative Reforms and Public Grievances) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಇ-ಆಡಳಿತ ಸೇವಾ ವಿತರಣಾ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ (National e-Governance Service Delivery Assessment - NeSDA) 2025 ಗಾಗಿ ಮೀಸಲಾದ ಪೋರ್ಟಲ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಡಿಜಿಟಲ್ ಸೇವಾ ವಿತರಣೆಯ (digital service delivery) ಮುಂಬರುವ ದ್ವೈವಾರ್ಷಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಾಗಿ (biennial survey) ಪೋರ್ಟಲ್ ರಾಜ್ಯಗಳು, ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವಾಲಯಗಳಿಂದ ಡೇಟಾವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತದೆ. NeSDA ವಲಯಗಳಾದ್ಯಂತ ಇ-ಆಡಳಿತದ (e-governance) ಪ್ರಬುದ್ಧತೆಯನ್ನು (maturity) ಅಳೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆನ್ಲೈನ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ (online public services) ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಹಿನ್ನೆಲೆ
NeSDA ಯನ್ನು 2018 ರಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಇ-ಗವರ್ನಮೆಂಟ್ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ (United Nations e-Government Survey) ಆನ್ಲೈನ್ ಸೇವಾ ಸೂಚ್ಯಂಕದಿಂದ (Online Service Index) ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. 2019 ಮತ್ತು 2021 ರಲ್ಲಿನ ಹಿಂದಿನ ಆವೃತ್ತಿಗಳು ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಚಿವಾಲಯಗಳು ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ವಿತರಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಿದೆ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜಿತ ಪೋರ್ಟಲ್ಗಳ (integrated portals) ರಚನೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದೆ. 2023 ರ ವರದಿಯು ಮುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರದ ಡೇಟಾ (open government data) ಮತ್ತು ಉದಯೋನ್ಮುಖ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಂತಹ (emerging technologies) ನಿಯತಾಂಕಗಳನ್ನು (parameters) ಸೇರಿಸಿದೆ. 2025 ರ ಚಕ್ರವು ಈ ವಿಕಾಸವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದೆ.
NeSDA 2025 ರ ಚೌಕಟ್ಟು
- ಪೋರ್ಟಲ್ ವರ್ಗಗಳು (Portal categories): ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವು ರಾಜ್ಯ/ಯುಟಿ ಪೋರ್ಟಲ್ಗಳು, ರಾಜ್ಯ ಸೇವಾ ಪೋರ್ಟಲ್ಗಳು, ಪುರಸಭೆಯ ಪೋರ್ಟಲ್ಗಳು (municipal portals) ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವಾಲಯದ ಪೋರ್ಟಲ್ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ-ನಾಗರಿಕ (government-to-citizen - G2C) ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದಿಂದ-ವ್ಯಾಪಾರ (government-to-business - G2B) ಸೇವೆಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತದೆ.
- ವಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳು (Sectors and services): ಹಣಕಾಸು, ಕಾರ್ಮಿಕ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತ, ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ, ಪರಿಸರ, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕುಂದುಕೊರತೆ ನಿವಾರಣೆ, ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿನ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯವು (Ministry of Corporate Affairs) ಒದಗಿಸುವ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು (corporate services) ಸೇರಿಸಲು 2025 ರ ಆವೃತ್ತಿಯು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು 59 ಕಡ್ಡಾಯ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಡೇಟಾವನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕು, ಆದರೆ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು 43 ಸೇವೆಗಳ ವರದಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.
- ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ನಿಯತಾಂಕಗಳು (Assessment parameters): NeSDA ಪ್ರವೇಶಸಾಧ್ಯತೆ (ಬಹು-ಭಾಷಾ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ), ವಿಷಯ ಲಭ್ಯತೆ, ಬಳಕೆಯ ಸುಲಭತೆ, ಮಾಹಿತಿ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಗೌಪ್ಯತೆ, ಎಂಡ್-ಟು-ಎಂಡ್ ಸೇವಾ ವಿತರಣೆ, ಸಂಯೋಜಿತ ಸೇವೆಗಳು (integrated services), ಸ್ಥಿತಿ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ (status tracking), ಮುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರಿ ಡೇಟಾ, ಇ-ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ (e-participation) ಮತ್ತು ಉದಯೋನ್ಮುಖ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ (emerging technologies) ಅಳವಡಿಕೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂಕಗಳು ಅಂತರವನ್ನು ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು (best practices) ಗುರುತಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಮಹತ್ವ
ಡಿಜಿಟಲ್ ಸೇವಾ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಮಾನದಂಡಗೊಳಿಸುವ (benchmarking) ಮೂಲಕ, NeSDA ಸರ್ಕಾರಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಪೋರ್ಟಲ್ಗಳನ್ನು ಆಧುನೀಕರಿಸಲು (modernise) ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜಿಸಲು (integrate) ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ. ನಾಗರಿಕರು ವೇಗವಾದ, ಹೆಚ್ಚು ಪಾರದರ್ಶಕ ಸೇವೆಗಳಿಂದ (transparent services) ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ರಾಜ್ಯಗಳು ತಮ್ಮ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತವೆ. 2025 ರ ಪೋರ್ಟಲ್ ನೈಜ-ಸಮಯದ ಡೇಟಾ ಸಲ್ಲಿಕೆಯನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು (assessment process) ಹೆಚ್ಚು ಪಾರದರ್ಶಕಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ತೀರ್ಮಾನ
NeSDA 2025 ಇ-ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ (e-governance) ಭಾರತದ ಪ್ರಗತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಮಾಪಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಹೊಸ ಪೋರ್ಟಲ್ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಿತ ನಿಯತಾಂಕಗಳು (expanded parameters) ನಾಗರಿಕ-ಕೇಂದ್ರಿತ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ (citizen-centric digital services) ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.